GIANT BEETLES ด้วงยักษ์

August 20th, 2007

ด้วงปีกแข็ง (Beetles) ด้วง หรือ ด้วงปีกแข็ง เป็นแมลงชนิดหนึ่ง กล่าวคือ มีร่างกายแบ่งออกเป็น 3 ส่วน คือส่วนหัว อกและท้องและมีขาสามคู่ อยู่อกปล้องย่อย ๆ แต่ละปล้องซึ่งมีสามปล้องย่อย ด้วงปีกแข็งปีกสองคู่ ?ปีกคู่หน้าเป็นแผ่นแข็ง ค่อนข้างหนาเท่ากันโดยตลอด โดยปีกแข็งนี้มักจะประสานกันเป็นเส้นตรงเมื่อด้วงเกาะอยู่กับพื้น โดยคลุมปีกคู่หลังซึ่งเป็นแผ่นปีกบาง ๆ ที่พับซ้อนกันอยู่ใต้ปีกคู่หน้า ส่วนใหญ่จะคลุมปีกคู่หลังมิด ปีกแข็งคู่หน้าเรียกกันว่า elytra (singular, elytron) ซึ่งเป็นคำที่มาจากภาษากรีก มีความหมายว่า sheath-wing หรือ แผ่น-ปีก ซึ่งเป็นที่มาของชื่ออันดับ (Order Coleoptera)

ด้วงยักษ์ (Giant beetles) ด้วงที่นำมาเรียบเรียงขึ้นนี้ ได้เลือกชนิดของด้วงที่มีขนาดใหญ่ที่สุดของวงศ์ (Family) หรือวงศ์ย่อย (Subfamily) บางชนิดมีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก แต่ก็อาจมีด้วงที่มีขนาดรองลงไป แต่มีความแปลกและน่าสนใจเป็นพิเศษ มาประกอบไว้ด้วย

ด้วงในวงศ์ Scarabaeidae (Scarab beetles) เป็นด้วงวงศ์ที่ใหญ่มาก ลักษณะสำคัญของด้วงวงศ์นี้ คือมีหนวดลักษณะที่เรียกว่าหนวดแบบใบไม้ (lamellate) คือ มีปล้องหนวด 3-4 ปล้องที่ส่วนปลายขยายใหญ่ เป็นรูปไข่หรือรูปกลมยาวคล้ายใบไม้และซ้อนทับกันอยู่ ลำตัวมักหนา หลังนูน ขายาว โดยเฉพาะขาคู่หน้า ในด้วงบางชนิด บางชนิดมีเขาที่ยาวและแปลกมาก ด้วงวงศ์นี้มีหลายวงศ์ย่อยที่น่าสนใจ?เช่น ?Subfamily Dynastinae (ด้วงหรือกว่างเฮอร์คิวลิส กว่างช้างดำ กว่างช้างเผือก กว่างเขาตั้ง และกว่างสามเขา เป็นต้น), Euchirinae (กว่างดาว), Cetoniinae (ด้วงดอกไม้ ด้วงโกไลแอท และแมลงทับเหลี่ยมจุดเหลือง เป็นต้น)

ด้วงในวงศ์ย่อย Dynastinae เป็นวงศ์ย่อยของด้วงที่มีขนาดลำตัวสูงใหญ่ ค่อนข้างยาวถึงยาวที่สุดในโลกรวมอยู่ด้วย ด้วงกลุ่มนี้ ในตัวผู้มีเขาที่ส่วนหัวและอาจมีเขาที่งอกจากส่วนอกปล้องแรก (prothoracic horn) เป็นเขาที่อยู่ด้านบน บางครั้งจะดูเหมือนว่า อกปล้องแรก คล้ายกับว่าเป็นส่วนของหัว ซึ่งความจริงแล้วไม่ใช่ส่วนหัว เพราะส่วนหัวที่แท้จริงอยู่ด้านล่างที่มีส่วนแบ่งออกเป็นส่วนหน้าของลำตัวอย่างชัดเจน ด้วงในวงศ์ย่อยนี้บางทีเรียกว่า กว่าง ซึ่งน่าจะเพี้ยนมาจากกวาง อาจจะเป็นเพราะเขาที่ดูคล้ายเขากวาง?

temp1.jpgกว่างเฮอร์คิวลิส Dynastes hercules (Linnaeus)เป็นกว่างที่พบในทวีปอเมริกากลางและอเมริกาใต้ มีบันทึกในสถิติว่าเป็นด้วงที่มีขนาดยาวที่สุดในโลก ซึ่งตัวที่ยาวที่สุดมีความยาวจากปลายเขาถึงปลายท้องถึง 190 มม. ซึ่งมากกว่าครึ่งหนึ่งของความยาวนี้ เป็นส่วนของเขาที่งอกจากส่วนอกปล้องแรกส่วนของหัว อกปล้องแรก และส่วนของขา มีสีดำ ปีกมีสีเขียวมะกอกหรือสีเขียวขี้ม้า ส่วนของอกปล้องแรกดำมันสะท้อนแสง ด้านหน้าเรียวเล็กเป็นเขายาวยื่นขึ้นด้านบน ปลายแหลมเป็นตะของุ้มลงเล็กน้อย ที่โคนเขานี้มีฟันแหลมสองซี่ยื่นออกมาสองข้าง ด้านใต้ของเขามีขนกำมะหยี่สีทองปกคลุมอยู่ ตั้งแต่บริเวณฟันแหลมทั้งคู่ไปจนจรดปลายเขา เขาที่ส่วนหัว ซึ่งเป็นเขาด้านล่างโค้งงอขึ้น อยู่ในแนวเดียวกันกับเขาบนอก แต่สั้นกว่า ส่วนปลายเป็นตะของอขึ้น และมีฟันแหลมใกล้กับโคนเขาด้วยเช่นกันอีกซี่หนึ่ง ด้านล่างของลำตัวปกคลุมด้วยขนกำมะหยี่ กระจายไปทั่ว ในตัวเมีย ไม่มีเขา ส่วนของอกปล้องแรกหยาบขรุขระ ไม่เป็นมัน ส่วนของปีกมีขนละเอียดปกคลุมอยู่
temp2.jpg กว่างเนปจูน Dynastes neptunus (Quensel)เป็นกว่างที่มีสีดำมันสะท้อนแสง มีขนาดความยาวเป็นที่สองรองกว่างชนิดแรกส่วนหัวมีเขาที่แบนเล็กน้อยบริเวณใกล้กับโคนของเขา เขาที่ยาวชี้ไปข้างหน้ายาวเกือบเท่ากับเขาที่อยู่ด้านบน ซึ่งเป็นเขาที่งอกจากส่วนอกปล้องแรก เขาด้านล่างนี้มีฟันแหลมยาวหนึ่งซี่ตั้งขึ้นบริเวณกึ่งกลางของเขาและมีฟันซี่เล็ก ๆ อีก หลายซี่เรียงกันตั้งแต่ฟันซี่ยาวนี้ไปจนจรดส่วนปลายเขา ส่วนเขาด้านบนซึ่งงอกจากส่วนของกอปล้องแรก โค้งยาวมาก มีปลายแหลม ไม่มีฟันที่ใต้เขาแต่มีขนกำมะหยี่สีทองค่อนข้างยาวปกคลุมอยู่??

temp3.jpgกว่างช้างเผือก Megasoma elephas Fabricius พบที่ประเทศแมกซิโก ส่วนของอกปล้องแรก โหนกนูนคล้ายหัวช้าง ด้านข้างมีเขาที่มีฐานเป็นสามเหลี่ยมกว้าง ปลายแหลม คล้ายหูช้างอยู่ทั้งสองข้าง ชี้ไปข้างหน้าแต่เฉียงออกทางข้างเล็กน้อย ส่วนของหัวมีเขาโค้งยาว ปลายโค้งงอขึ้นเล็กน้อย มีสองแฉกเล็ก ๆ ที่ส่วนปลายสุด แต่ก็ดูคล้ายงวงช้าง ด้านบนของเขา บริเวณใกล้กับส่วนโคน มีอีกหนึ่งเขางอกชี้ตั้งขึ้น ผิวลำตัวด้านบนมีขนละเอียดคล้ายกำมะหยี่สีน้ำตาลอ่อนปกคลุมอยู่ สมกับชื่อ กว่างช้างเผือก เป็นด้วงช้างที่จัดว่ามีขนาดใหญ่มาก หรือใหญ่ที่สุดในโลกในกลุ่มของด้วงกว่างช้าง?

temp4.jpgกว่างช้างดำ Megasoma actaeon Linnaeus มีลักษณะของเขาคล้ายกับกว่างช้างเผือก แต่มีสีดำสนิททั้งตัว ผิวลำตัวไม่มัน ส่วนที่งอกออกจากอกปล้องแรกทั้งสองข้างที่คล้ายกับหูช้าง ค่อนข้างตรงและชี้ขนานกันไปด้านหน้า ลำตัวค่อนข้างหนาและสั้นกว่ากว่างช้างเผือก จึงทำให้ดูตัวหนาสูงใหญ่

temp5.jpgกว่างเขาตั้ง Golofa porteri เป็นกว่างที่มีสีน้ำตาลอ่อน ผิวเรียบเป็นมันสะท้อนแสง มีลักษณะพิเศษที่ส่วนเขา จัดว่าเป็นกว่างที่มีเขาตั้งสูงกว่าด้วงชนิดอื่น ๆ เขาที่ส่วนอกปล้องแรก เรียวเล็ก โค้งเล็กน้อย ตั้งตรง ส่วนปลายชี้ไปข้างหน้า ปลายทู่ มีขนกำมะหยี่สีทองอยู่ด้านใน ซึ่งเป็นส่วนหน้า มีอีกหนึ่งเขาอยู่ที่ส่วนหัว แต่อยู่ในระดับที่ต่ำกว่า โค้งไม่มากและแบนเล็กน้อย มีร่องตรงกลางบนเขาตามความยาว ด้านใน มีฟันสองแถวที่ขอบด้านข้างทั้งสองด้าน ตั้งแต่ส่วนกลางเขาเรียงติดต่อไปจนจรดส่วนปลาย มีขาคู่หน้ายาวมาก มีขนกำมะหยี่อยู่ด้านล่างที่ปล้องนิ้ว (tarsi) ปล้องสุดท้าย และมีแผงขนกำมะหยี่ อยู่ที่ท่อนขา (tibia) คู่กลางและคู่หลังอีกด้วย กว่างชนิดนี้พบที่ประเทศเม็กซิโก

temp6.jpgกว่างสามเขาคอเคซัส หรือกว่างสามเขาจันท์ Chalcosoma caucasus Fabricius เป็นกว่างสามเขาสีดำที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศไทย ตัวที่ใหญ่ที่สุดพบเก็บรักษาอยู่ที่พิพิธภัณฑ์แมลงของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน มีขนาดลำตัวยาวถึง 120 มม ลักษณะเขาหน้าซึ่งเป็นเขาตั้งขึ้นที่ส่วนหัวมีฟันงอกแยกออกมาด้านในบริเวณใกล้โคนเขา ขนาดของกว่างชนิดตัวเล็กก็จะมีเขาสั้น เขาหน้าเป็นแฉกสามแฉก ส่วนกว่างตัวใหญ่ เขาหน้าเป็นปลายแหลมปลายเดี่ยวค่อนข้างยาว นับว่าเป็นกว่างที่น่าสนใจมาก ปัจจุบันพบเฉพาะภาคตะวันออก โดยเฉพาะที่จันทบุรีเท่านั้น กว่างชนิดนี้ พบมากทางตะวันตกของประเทศมาเลเซีย และเกาะสุมาตราของอินโดนีเซีย ซึ่งมีขนาดใหญ่กว่าที่พบในประเทศไทย ตัวที่มีขนาดใหญ่อาจมีลำตัวยาวถึง 130 มม

c-atlas-3.jpgtemp7.jpgกว่างสามเขาแอทลาส หรือกว่างสามเขาเขาใหญ่ Chalcosoma atlas Linnaeus เป็นกว่างสามเขาสีดำ มีลำตัวลักษณะเรียวยาว มีขนาดลำตัวสั้นกว่ากว่างสามเขาคอเคซัส ที่ส่วนของเขาหน้าที่ตั้งขึ้น ไม่มีฟันแยกออกมาที่ด้านในของเขาเหมือนที่พบในกว่างดังกล่าว?พบมากที่เขาใหญ่ นครราชสีมา บริเวณชายแดนไทยพม่า มีบ้างเป็นส่วนน้อยในภาคเหนือของไทย

ด้วงในวงศ์ย่อย Euchirinae ได้แก่กว่างดาว ในประประเทศไทยพบสองชนิดคือ

91c-parryi-f53mm-1.jpgกว่างดาวแพรี่ Cheirotonus parryi Gray และ
temp8.jpgกว่างดาวเกสทรอยด์ Cheirotonus gestroi Pouillaude โดยมีลักษณะที่สำคัญคือ ส่วนอกปล้องแรก มีขอบด้านข้างยกสูงขึ้นเล็กน้อยและมีฟันคล้ายฟันเลื่อยเรียงกันอยู่ตลอดแนว อีกทั้งส่วนบนของอกปล้องแรกนี้มีร่องใหญ่ตรงกลางขนานไปกับความยาวของลำตัว ที่ปีกมักมีสีน้ำตาลเข้มและมีจุดสีเหลืองคล้ายจุดดาว จึงได้ชื่อว่ากว่างดาว กว่างดาวมีลักษณะพิเศษที่เด่นอีกลักษณะหนึ่งคือส่วนของขาคู่หน้าในตัวผู้ จะยื่นยาวมากบางครั้งจึงถูกเรียกว่าด้วงกว่างแขนยาว
(long armed beetles) มีหนามแหลมอยู่ที่ส่วนของโคนขา (femer) และน่อง (tibia) นี้

ด้วงในวงศ์ย่อย Cetoniinae ตัวแทนของด้วงในกลุ่มนี้มักพบตามดอกไม้ จึงมีชื่อสามัญเรียกด้วงหลายชนิดในกลุ่มนี้ว่า ด้วงดอกไม้ (Flower beetles) บางชนิดที่พบในประเทศไทย มีสีเขียวสะท้อนแสงเหมือนแมลงทับ จึงได้ชื่อว่า แมลงทับเหลี่ยม ส่วนชนิดที่มีขนาดใหญ่มากที่พบในแอฟริกา ได้ชื่อว่า ด้วงโกไลแอท (Goliath beetles)ด้วงโกไลแอท (Goliath beetles)เป็นด้วงที่มีสถิติว่าเป็นแมลงมีน้ำหนักมากที่สุดในโลก คือตัวผู้ที่โตที่สุด มีน้ำหนักประมาณ 70-100 กรัม และเป็นด้วงดอกไม้ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก

temp9.jpgด้วงโกไลแอทสีน้ำตาล Goliathus goliathus (Drury)บางตัวอาจยาวถึง 100 มม. หรือยาวกว่า ส่วน
temp10.jpgด้วงโกไลแอทลายขาวดำ
Goliathus orientalis Moser ตัวที่ใหญ่ที่สุดมีขนาดรองลงไป แต่ค่อนข้างใหญ่เกือบเท่ากัน คือใหญ่สุดถึง 98 มม. ซึ่งไม่มีด้วงดอกไม้ชนิดอื่นใดยาวเท่า ที่ส่วนหัวของด้วงโกไลแอท ซึ่งอยู่ด้านหน้าสุด มีเขาโค้งและงอขึ้น ส่วนปลายมีลักษณะเป็นเหมือนไม้ง่ามสองแฉก

jumnos1-wpp802.jpgแมลงทับเหลี่ยมจุดเหลือง Jumnos ruckeri Sanuders เป็นแมลงทับเหลี่ยมที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย มีลำตัวยาว 39-55 มิลลิเมตร ตัวผูมีขาคู่หน้ายาวกว่าตัวเมีย ช่วยจับยึดในเวลาผสมพันธุ์ได้ดี ด้วงชนิดนี้มีสีเขียวโลหะสะท้อนแสงและมีจุดเหลืองบนปีก
Photocopyright @ Siam Insect-zoo 2007 อนุญาตให้นำรูปไปใช้ที่ไม่ใช่เพื่อการค้าได้ แต่ควรพิมพ์ขอบคุณสำหรับที่มาสักนิด อย่าทำเฉย พบมีหลายคนทำ ขอบคุณครับ 
 


Comments are closed.

Hosting

Hosting