Malacca Firefly, Pteroptyx malaccae, a common semiaquatic firefly from the east of Thailand หิ่งห้อยมะละกา หิ่งห้อยน้ำกร่อยและป่าชายเลนพบทั่วไปในภาคตะวันออกของไทย

June 30th, 2012

lam1-450.jpglam2-450.jpglam4-lar450.jpg
lam3.jpglam1.jpglam2.jpg
Pteroptyx malaccae
(Gorham, 1880) (Coleoptera: Lampyridae) is a semiaquatic firefly found in a brackish and mangrove ecosystem. Adult length is about 7 mm. Male has two illumination abodminal segments at the tip while female has only one. Adults and larvae were fed with fresh apple and snail, Assiminea sp. The life cycle of this firefly was 3-4 months under laboratory conditions. The average life cycle is 123 days. Adult lives an average of 12.33 days. Egg, larva, and pupa last an average of 12, 98 and 10 days, respectively. The sex ratio of male : female is about 4 : 1

หิ่งห้อยมะละกา เป็นหิ่งห้อยชนิดที่พบได้ตามพื้นที่น้ำกร่อยและป่าชายเลน ตัวเต็มวัยมีขนาดยาวประมาณ 7 มิลลิเมตร เพศผู้มีอวัยวะในการทำแสงอยู่ที่ปลายท้องสีเหลืองอ่อน 2 ปล้องส่วนเพศเมียมี 1 ปล้อง การเลี้ยงในห้องปฏิบัตการใช้แอปเปิ้ลเป็นอาหารในระยะตัวเต็มวัย และหอยชนิด Assiminea sp. เป็นอาหารในระยะตัวหนอน วงจรชีวิตของหิ่งห้อยในห้องปฏิบัติการ ใช้เวลาตลอดทั้งวงจรเฉลี่ย 123 วัน ตัวเต็มวัยมีอายุเฉลี่ย 12 วัน ระยะไข่ หนอน และดักแด้ใช้เวลา 12, 98 และ 10 ตามล้าดับ และเมื่อเป็นตัวเต็มวัยจะมีสัดส่วนเพศผู้ต่อเพศเมียเท่ากับ 4 : 1 

Reference: The Biology and rearing of firefly Pteroptyx malaccae. Environment and Natural Resources Journal Vol. 5, No.1, June 2007  ชีววิทยาและการเพาะเลี้ยงหิ่งห้อยชนิด Pteroptyx malaccae Gorham. สุทิศา ลุ่มบุตร, สุรเชษฐ จามรมาน, เกษม จันทร์แก้ว และวิบูลย์ จงรัตนเมธีกุล มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เขตจตุจักร กรุงเทพฯ 10900

Black-tipped firefly, Pteropteryx valida หิ่งห้อยปลายดำ

May 16th, 2009

pteroptyx-valida450.jpg
ที่มาของภาพโปสเตอร์ที่แสดงเกี่ยวกับ Pteroptyx valida Olivier มาจากสวนพฤกษศาสตร์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ ถ่ายจากศูนย์วิจัยกีฏวิทยาป่าไม้ที่ 3 จังหวัดจันทบุรี

Giant Firefly, Lamprigera spp., Large Trilobite-like Larva, from Chanthaburi หิ่งห้อยช้าง แมลงทำแสงสว่างดวงใหญ่ จากจันทบุรี

July 1st, 2008

duliticola2.jpgduliticola31.jpgduliticola4.jpgduliticolay.jpgduliticola-y2.jpglampeggs.jpglampyrid2bmp-copy.jpg
A strange large lampyrid
Females are very large body insects and completely larviform. The peculiar flattened body, enlarged thorax, slim towards the abdominal end, 6-10 cm lin length. Because of the larviform and bearing lateral abdominal processes the females may call “trilobite-like larvae”. It is a polyphagous insect, feeding on many kinds of food, but prefers feeding on snails especially the rounded snails, Ovachlamys fulgens (Gude). The trilobite-like larva illuminates light while searching for food at early of the night for a few hours (7-8 PM). Sometimes it claws up to a tree as high as 1-2 meters illuminating there for a long time in order to attract the male for gaining the copulation. Male body length is about 2-3 cm, brownish colored, winged which enable it to fly for mating with the female, the male body length is probably about 10 times less than the female.
      We reared this larva at Siam Insect Zoo and 4 months later a yellowish larva found which it was an adult female. It was fullgrown adult female with less active and less illuminated at this stage comparing to the immature stage.
      หิ่งห้อยช้าง เป็นแมลงที่สามารถทำแสงได้เหมือนกันหิ่งห้อย ผู้เชี่ยวชาญบางท่านเชื่อว่าเป็นหิ่งห้อยชนิดหนึ่ง ข้อมูลกำลังแก้ไขปรับปรุงครับ หิ่งห้อยช้างสามารถเปล่งแสงเย็นสีเหลืองอมเขียวเป็นดวงไฟสว่างอยู่ตลอดเวลาโดยไม่กระพริบ เนื่องจากตัวเมียมีลักษณะเหมือนหนอนมีขนาดค่อนข้างใหญ่ลำตัวยาวถึง 6-10 เซนติเมตร ที่ทำแสงอยู่ที่ปล้องท้องใกล้ส่วนปลายมีขนาดใหญ่ แสงที่ปล่อยออกมาจึงสว่างมากและเปิดอยู่นาน ไม่กระพริบเหมือนหิ่งห้อยทั่วไป หิ่งห้อยช้างมักหลบซ่อนตัวอยู่ตามใบไม้ผุที่ทับถมกันอยู่ในป่าเสื่อมโทรม โดยม้วนงอตัวเป็นลูกทรงกลม ในเวลากลางคืนมักเป็นช่วงหัวค่ำพบว่าคลานบนพื้นได้ว่องไวเพื่อหาอาหาร ที่ชอบมากคือหอยหมายเลขหนึ่ง และบางครั้งพบไต่อยู่ตามต้นไม้สูง 1-2 เมตรจากพื้นดิน เปิดไฟสว่างเพื่อดึงดูดให้ตัวผู้บินมาผสมพันธุ์ ตัวผู้มีขนาดเล็กมากมีลำตัวยาวไม่ถึง 1 เซนติเมตร มีลักษณะคล้ายด้วงหนวดยาว คือมีปีกสองคู่สามารถบินไปหาตัวเมียได้ หิ่งห้อยช้างที่เห็นพบที่อำเภอเขาสอยดาว จังหวัดจันทบุรี ยังต้องการข้อมูลเพิ่มเติมจากผู้ที่ศึกษาในเชิงลึกต่อไป (ขอขอบคุณศูนย์วิจัยกีฏวิทยาป่าไม้ที่ 3 จังหวัดจันทบุรีที่อนุญาตให้ถ่ายภาพและให้ข้อมูลประกอบ)
      หิ่งห้อยช้างตัวแดงดำที่เห็นในภาพได้มาปลายเดือนมิถุนายนและได้เลี้ยงไว้ศึกษาที่สวนสัตว์แมลงสยาม แม่ริม เชียงใหม่ ได้ 4 เดือนพบว่าหนอนเปลี่ยนเป็นสีเหลืองอ่อน ซึ่งไม่แน่ใจว่าเกิดอะไรขึ้น แต่ต่อมาได้เลี้ยงหนอนดังกล่าวอีกหลายตัวและพบว่าหนอนลอกคราบเปลี่ยนเป็นหนอนสีเหลืองอ่อนและมีการวางไข่กลมๆ สีเหลืองจำนวนมากตามรูปล่างจึงสามารถสรุปได้ว่าเป็นตัวเต็มวัยเพศเมียเพราะออกไข่ได้ อนึ่งตัวเต็มวัยสามารถทำแสงได้แต่ไม่สว่างมาก และเคลื่อนไหวได้ช้าลงเมื่อเทียบกับระยะตัวอ่อนซึ่งเป็นหนอนสีเข้ม อย่างไรก็ตามไข่ที่ได้ฝ่อหมด เนื่องจากหิ่งห้อยเพศเมียไม่ได้รับการผสม การศึกษาหาข้อเท็จจริงจึงเป็รงานท้าทายความสามารถของคนเรา

The Orange-headed fireflies from Thailand หิ่งห้อยหัวส้มที่พบจากประเทศไทย

April 20th, 2008

pyrocoelia-praetexta-oliv.jpglampyrid2.jpglampyrid3.jpg
                The Orange-headed firefly, Pyrocoelia praetexta Olivier
Lightningbugs or fireflies belong to the Family Lampyridae, Order Coleoptera. Many members of these groups of insects are well known in some tourist destinations in Thailand. I have observed the broad orange-headed firefly, Pyrocoelia praetexta, flying around at night just in front of our Siam Insect-Zoo during Song Kran’s Days (mid April 2008). We have a breeding plan for these beetles as well as other stags and scarabs which we are already successful in some of them.
         The luminous segments can be recognized easily at the end of abdomen, even when they are not glowing, by their yellowish green color. The male can make a brighter light than the female because there are two luminous segments in the male while that of the female in most species with only one. The reasons for making flashing light in order to gather them at a certain area for suitable mating. The light emitted by these beetles is unique in being cold that we can touch or hold the beetle on hand. The light is produced by the oxidation of luciferin, made in the cells of the light-producing organs. Larvae of Lampyrids are predaceous and feed on various small insects and on snails. The female of many species are wingless and look like larvae.
          หิ่งห้อยหัวส้ม พบบ่อยๆ ที่แม่ริม เชียงใหม่ บริเวณหน้าสวนสัตว์แมลงสยามแม้ในช่วงแล้งในเดือนเมษายน แต่ยังมีแอ่งน้ำและธารน้ำใกล้ๆ ที่ลุ่มซึ่งเป็นที่ทำนา หิ่งห้อยชนิดนี้มีขนาดค่อนข้างใหญ่ ลำตัวยาวประมาณ 14-15 มิลลิเมตร ที่สันหลังอกค่อนข้างแบนแผ่ออกด้านข้าง ขอบโค้ง มีสีส้ม       
หิ่งห้อย
เปรียบกับบทเพลงชีวิตเหมือนหิ่งห้อย ที่เปรียบเทียบหิ่งห้อยกับแสงตะวันซึ่งกำลังดัง แต่หิ่งห้อยจริงๆ กับเงียบเหงาและริบหรี่เหมือนแสงของมัน หิ่งห้อยสันหลังอกกว้างสีส้มดำ (ด้านบน) มีขนาดค่อนข้างใหญ่เมื่อเทียบกับหิ่งห้อยบางชนิดที่พบตามป่าชายเลนของไทย (ด้านล่าง)

แมลงที่ทำแสง 
       
หิ่งห้อย หรือแมลงแสง แมลงคาเรือง แมลงทิ้งถ่วงเป็นแมลงพวกด้วงปีกแข็ง (beetles) จัดอยู่ในอันดับ
โคลีออพเทอร่า (Order Coleoptera) วงศ์แลมไพริดี้ (Family Lampyridae ) ทั่วโลกมีอยู่ประมาณ 2,000 ชนิด ประเทศไทยมีอยู่ประมาณ 100 ชนิด ตัวเต็มวัยของหิ่งห้อยเพศผู้มีปีกเสมอ ส่วนเพศเมียมีทั้งชนิดที่มีปีกและชนิดไม่มีปีก ซึ่งชนิดหลังนี้มีลักษณะเป็นตัวหนอน (larviform) หิ่งห้อยที่มีปีกมีลำตัวรูปไข่ หรือทรงกระบอก แบนเล็กน้อย ยาวตั้งแต่ 4-25 มิลลิเมตร แล้วแต่ชนิด ส่วนเพศเมียที่เป็นตัวหนอนอาจมีลำตัวยาวถึง 100 หิ่งห้อย มีอวัยวะทำแสงอยู่ที่ปล้องปลายท้องซึ่งปกติมีอยู่ 2 ปล้องในเพศผู้ และ 1 ปล้องในเพศเมีย แสงในเพศผู้จึงสว่างกว่างในเพศเมีย แสงของหิ่งห้อยเป็นแสงเย็น เกิดจากปฏิกิริยาของสารลูซิเฟอริน (luciferin) ที่อยู่ในอวัยวะทำแสง
           luciferin + Oxygen ——-> with enzyme luciferase, มี ATP เป็นตัวเพิ่มพลังงาน —-> แสง
                                                           (ATP = Adenosine Triphosphate)
       
ตัวอ่อนหิ่งห้อยเป็นตัวหนอนที่มีอวัยวะทำแสงด้วยเช่นเดียวกัน บางชนิดมีที่ทำแสงอยู่ที่ปลายท้อง บางชนิดมีที่ทำแสงอยู่ข้างลำตัวเรียงกันเป็นแถว ตัวหนอนของหิ่งห้อยเมื่อมีภัยมักแกล้งตาย โดยไม่ยอมขยับตัวอยู่นาน แต่เมื่อเราเผลอมันจะรับคลานหนีไปทันที หิ่งห้อยมักออกหากินในเวลากลางคืนโดยเฉพาะช่วงหัวค่ำมากกว่าตอนดึก ตัวหนอนหิ่งห้อยเป็นตัวห้ำ ส่วนใหญ่กินหอยเป็นอาหาร โดยเฉพาะหอยหมายเลขหนึ่งซึ่งไม่มีฝาปิด ส่วนตัวเต็มวัยกินน้ำและสารอาหารพวกน้ำตาล น้ำผึ้ง หรือเยลลี่ หิ่งห้อยเมื่อผสมพันธุ์แล้ววางไข่เป็นฟองเดี่ยวหรือเป็นกลุ่มตามใบพืชหรือน้ำหรือตามดินที่ชื้นแฉะ ไข่ฟักออกเป็นตัวหนอนซึ่งมีอยู่
4-5 วัย จึงเข้าดักแด้แล้วออกมาเป็นตัวเต็มวัย วงจรชีวิตของหิ่งห้อยใช้เวลาทั้งหมดประมาณ 3?-12 เดือน แล้วแต่ชนิด

Hosting

Hosting