The black caucasus three-horned beetles, Chalcosoma caucasus, a pupa of S-male obtained in 14 months after egg laid กว่างสามเขาจันท์ทายาทตัวแรกเพศผู้เข้าดักแด้แล้วโดยใช้เวลา 14 เดือนหลังจากวางไข่
Chalcosoma caucasus (Fabricius, 1801)
A S-male of the largest horned beetle in Thailand was successfully pupated this week after 14 months of rearing efforts. I collected a pair of this beetle species from Chanthaburi at the end of June 2008. The copulation was immediately after putting the pair together. The first set of eggs was laid about a week after copulation and egg-laying continued gradually in 1-2 following months. The adults lived for about 5-6 months. Most of the caterpillars have been reared at Siam Insect Zoo in Chiang Mai. I kept a larva as illustrated and reared at room temperature in 1 liter case in Bangkok. The young L2 larva was densely clothed with reddish-brown hairs and darker coloring in larger larvae. The L3 larva of 9 months as illustrated changed the color of skin from creamy white to yellowish white and darker yellow after that. It made a chamber at the bottom of the case and preferred to stay there, finally pupate inside. The pupal length is 70+ mm, with short horns stating a small male. Although its parents are large, the male as shown above was about 110+ mm in length. We have recently discovered that the largest male found from Khao Khieo, Chon Buri, the new champion , the longest body in Thailand, with its body length of about 123 mm.
กว่างสามเขาจันท์ หรือกว่างสามเขาคอเคศัส ด้วงกว่างที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศไทย พบจากจันทบุรี และเมื่อเร็วๆ นี้มีรายงานการพบที่น่านด้วย ผู้เขียนมีโอกาสได้ด้วงกว่างสามเขาจันท์จากเขาสอยดาว มา 1 คู่เมื่อปลายเดือนมิถุนายน ๒๕๕๑ โดยเพศผู้มีขนาดใหญ่ประมาณ ๑๑๐+ มิลลิเมตร หลังจากจับทั้งสองเพศอยู่ด้วยกัน การผสมพันธุ์ก็เกิดในทันที ไข่ชุดแรกเริ่มวางประมาณ ๑ สัปดาห์หลังจากผสมพันธุ์แล้ว และทยอยวางใน ๑-๒ เดือนถัดมา หนอนส่วนใหญ่ได้เลี้ยงดูอยู่ที่สวนสัตว์แมลงสยาม เชียงใหม่ แต่มีหนอน ๑ ตัวเลี้ยงอยู่ที่กรุงเทพฯ ในห้องที้มีอุณหภูมิปกติ หนอนวันแรกๆ เช่นจากรูปวัย ๒ มีขนสีน้ำตาลแดงหนาแน่มาก ขนมีสีเข้มขึ้นและพบเบาบางลงในหนอนที่มีอายุมากขึ้น เมื่อหนอนอายุได้ประมาณ ๙ เดือนจากวางไข่สีลำตัวจะเริ่มเปลี่ยนจากสีขาวครีมเป็นสีเหลืองอ่อนและเปลี่ยนเป็นสีเหลืองเข้มมากขึ้น จนเข้าดักแด้เมื่อเลี้ยงมาได้ประมาณ ๑๔ เดือนจากวางไข่ ดักแด้มีความยาวประมาณ ๗๐+ มิลลิเมตร จากรายงานการเลี้ยงด้วงชนิดนี้ในต่างประเทศเพศเมียมีอายุตัวอ่อนจากไข่จนเข้าดักแด้ประมาณ ๑๖ เดือนในขณะที่เพศผู้มีอายุตัวอ่อนประมาณ ๒๐ เดือน อย่างไรก็ตามเนื่องจากสภาพอากาศที่ร้อนในประเทศไทยซึ่งช่วยกระตุ้นการเจริญเติบโตให้เร็วขึ้น และเนื่องจากเป็นเพศผู้ขนาดเล็กโดยดูจากลักษณะเขาภายนอกดักแด้ซึ่งปกติจะมีอายุหนอนสั้นกว่าเพศผู้ขนาดใหญ่ การที่เป็นด้วงขนาดเล็กอาจจะเป็นเพราะอาหารที่ไม่ได้เปลี่ยนสม่ำเสมอทุกเดือน และกระปุกเลี้ยงที่เล็กเกินไป การเลี้ยงหนอน อย่างอดทนและยาวนานแต่ก็ได้ผลงานที่น่าพอใจนี้จะช่วยให้เราได้ข้อมูลการดำรงที่ชีวิตของด้วงชนิดนี้เพื่อประโยชน์ในการศึกษาต่อไป เมื่อเดือนพฤษภาคม 2553 ที่ผ่านมามีคุณจิรัฐ จากเขาเขียว ชลบุรีพบกว่างสามเขาจันท์ขนาดใหญ่มีลำตัวยาวยาวถึงประมาณ 123 มิลลิเมตร ซึ่งจัดเป็นกว่างที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศเป็นแชมป์ตัวใหม่ไปแล้ว โดยตัวที่อยู่ในภาควิชากีฏวิทยามหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์กรุงเทพฯ ยาว 120 มิลลิเมตรพอดี
Copyright @ Siam Insect Zoo& Museum การคัดลอกรูปและข้อความต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าของลิขสิทธิ์เจ้าของผลงานก่อน ยกเว้นการอ้างอิงเพื่อการศึกษาโดยต้องอ้างที่มาด้วย ขอบคุณครับ
back to checklist of Dynastinae
An amazing habit and habitat of Blabephorus pinguis, a challenging species to breed ชีวิตพิศดารและที่อาศัยของด้วงแรดอกเว้าหรือกว่างต่อ ด้วงกว่างที่ท้าทายความสามารถในการเพาะเลี้ยง
Blabephorus pinguis Fairmaire, 1898
(Subfamily Dynastinae, Family Scarabaeidae, Order Coleoptera)
The beetles found associated with the ground-wasp net. But we do not know exactly what kind of relationship betweeen them. The beetle larvae likely get the benefit from the nocturnal wasps, Provespa barthelemyi (Buysson, 1905) by feeding somethings released by the wasp larvae. Therefore, anyone who willing to breed and rear this beetle should bear in mind and trying to adapt the food mate for the grubs. The adult body form is reddish brown, short and strong concave above, with short brownish-yellow hairs beneath. Male, head armed with a short, strongly curved horn. Pronotum is broadly excavated at the middle; front tibia with four teeth. Female, head armed with a short conical tubercle; pronotum with a broad longitudinal furrow, narrower than that of the male. Length 28-32 mm. Distribution:
ด้วงแรดอกเว้า หรือกว่างต่อ ด้วงชนิดนี้มักพบอยู่ใต้รังต่อดิน แต่ไม่ทราบแน่ชัดถึงความสัมพันธ์ของแมลงทั้งสองชนิดนี้ แต่เชื่อกันว่าตัวอ่อนของกว่างต่อน่าจะได้รับประโยชน์จากต่อนอนวันธรรมดา อาจจะเป็นสารอาหารที่ตัวอ่อนต่อนอนวันปล่อยออกมา ซึ่งความสัมพันธ์ดังกล่าวเป็นที่มาของชื่อสามัญภาษาไทยที่เรียกว่า “กว่างต่อ” การเข้าไปขุดคุ้ยหาตัวหนอนด้วงที่รังต่อขนาดใหญ่มีอันตราย จึงไม่มีใครทำกัน ดังนั้นผู้ที่จะเพาะเลี้ยงด้วงชนิดนี้ควรศึกษาและปรับสูตรอาหารที่จะใช้เลี้ยงหนอนด้วงเลียนแบบธรรมชาติซึ่งไม่ใช่เรื่องง่ายๆ แต่ถ้าสามารถทำได้จะเป็นควารมสำเร็จที่น่าภาคพูมใจและมีความหมายต่อการศึกษาด้วงมาก กว่างต่อตัวเต็มวัยมีสีน้ำตาลแดง เพศผู้มีสันหลังอกเว้าลึกและมีเขาสั้นๆ ที่ส่วนหัว ในประเทศไทยพบในป่าจากภาคเหนือโดยเฉพาะที่เวียงป่าเป้าและแม่แตง
back to checklist of Dynastinae
The Hercules beetle, Dynastes hercules hercules, the first largest pupa obtained from Breeding and rearing facilities in Thailand ด้วงเฮอร์คิวลิส ด้วงกว่างที่มีขนาดใหญ่ยาวที่สุดในโลก เลี้ยงได้แล้วที่สวนสัตว์แมลงสยาม แม่ริม เชียงใหม่ ดักแด้ที่เพิ่งเข้าให้เป็นของขวัญปีใหม่ ตัวเต็มวัยเป็นของขวัญวันวาเลนไทน์ทันเวลาพอดี
Dynastes hercules hercules Linnaeus, 1753
The Hercules beetle is the most famous and largest of the rhinoceros beetles of the world. It is native to the rainforests of Central America and South America, being bred and reared successfully in many countries in the world. It is the largest of the 6 species in the genus Dynastes. Male length 45-178, Female (without horn) 50-80mm. We have a newly pupated pupa probably the first largest pupa obtained in Thailand after a long patient care for the larva for 16 months. It is more or less +130 mm in length. We are glad to use our own developed wood flake with other materials as food for the caterpillar without any problem. This formulation can adapt for other horned beetle as well. The breeding technique mentioning in our earlier books for horned beetle breeding “in Thai” is not far from the natural habit and habitat. A perfect adult already emerged on 11 February 2010 showing that we can breed and rear by our own adpated techniques in Thailand.
ด้วงเฮอร์คิวลิส เป็นด้วงกว่าง หรือด้วงที่มีเขาที่มีชื่อเสียงเนื่องจากมีขนาดใหญ่และยาวที่สุดในโลก ปกติด้วงในสกุลนี้มีถิ่นกำเนิดในอเมริกากลางและอเมริกาใต้ โดยมีการอนุญาตให้นำไปเพาะเลี้ยงและขยายพันธุ์ได้ในหลายประเทศทั่วโลกเนื่องจากหนอนกินไม้ผุที่ไม่เข้าข่ายแมลงศัตรูพืชที่มีอันตรายต่อสิ่งแวดล้อมของโลก ด้วงในสกุลนี้มีอยู่ 6 ชนิดชนิดย่อยที่นำมาเลี้ยงศึกษานี้มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก โดยเพศผู้มีขนาดยาว 45-178 มิลลิเมตร เพศเมียไม่มีเขายาว 50-80 มิลลิเมตร สวนสัตว์แมลงสยามสามารถเลี้ยงหนอนอย่างอดทนยาวนานถึง 16 เดือนจนเข้าดักแด้เพื่อเป็นของขวัญในวันปีใหม่นี้พอดี ซึ่งมีขนาดประมาณ +130 มิลลิเมตรและน่าจะเป็นดักแด้ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดตัวแรกที่เลี้ยงได้ในประเทศไทยด้วย เรามีความยินดีที่ได้พัฒนาสูตรอาหารของหนอนและปรับการเลี้ยงในห้องเลี้ยงหนอนได้สำเร็จ ซึ่งสามารถประยุกต์ไปเลี้ยงหนอนด้วงได้อีกหลายร้อยชนิด ในที่สุดด้วงตัวเต็มวัยที่สมบูรณ์ก็ได้ถือกำเนิดมาแล้วเมื่อ 11 กุมภาพันธ์ 2553 ช่วยเพิ่มความมั่นใจในการเพาะเลี้ยงมากขึ้นว่าเทคนิคต่างๆ ที่เราได้เรียนรู้และปฎิบัติประสบความสำเร็จ การเลี้ยงด้วงยักษ์ เพื่อเพิ่มขนาดให้ใหญ่ขึ้นไปอีกน่าจะเป็นไปได้ถ้าเราเอาใจใส่ดูแลและให้อาหารที่สมบูรณ์
แม้ว่าธุรกิจสวนสัตว์แมลงสยามจะยังเป็นแบบลุ่มๆ ดอนๆ และเอาตัวรอดไปวันๆ เนื่องจากยังมีคนรู้จักกันน้อยมากและขาดการประชาสัมพันธ์เพราะไม่ได้เป็นงานของทางราชการ มีทุนจำกัด แต่เราก็ภูมิใจที่เป็นตัวแทนคนไทย เผยแพร่ผลงานด้านแมลงไปทั่วโลก ให้เยาวชนคนไทยได้มีโอกาสทางการศึกษาได้เรียนรู้โลกของแมลงมากขึ้นต่อไป
Japanese horned beetle (Mushi king), Trypoxylus dichotomus politus หนอนกว่างญี่ปุ่นสีเข้มจากเชียงราย เพาะเลี้ยงง่าย ช่วงนี้เป็นหนอนขนาดใหญ่ กำลังโตวันโตคืน ส่วนใหญ่จะเข้าดักแด้ในช่วงต้นปี
Trypoxylus dichotomus politus Prell, 1934 is one of the most interesting horned beetles occuring in the North of Thailand especially at Wiang Pa Pao, Chiang Rai. It has a shorter life cycle than the five-horned and three-horned beetles. Generally the egg is more or less about 1 month, larva 6-8 months, pupa 1 month and adult 2-3 months. The life cycle chart indicated that it is at L3 larval stage now (during October to December, January). Let’s enjoy rearing the caterpillars of this beetle before the pupation taken place. The adult male has long protruding horns on the head and pronotum while the female has no horns. The pupa with reddish-brown hardened skin is very beautiful and hardly to be seen. We can see by our own eyes by rearing them.
กว่างญี่ปุ่น หรือกว่างมูชิคิง เป็นกว่างชนิดเดียวกับที่พบในญี่ปุ่น แต่ชนิดย่อยที่พบในประเทศไทยมีสีเข้มกว่า กว่างญี่ปุ่นมีวงจรชีวิตใกล้เคียงกับกว่างชน เลี้ยงง่ายเหมือนกว่างชน แต่ทีขนาดใหญ่กว่ามาก เหมาะสำหรับมือใหม่ที่ต้องการเลี้ยงเพื่อศึกษามาก หนอนและตัวเต็มวัยนต้องหาซื้อเอง ส่วนอาหารหนอนมีขายที่สวนสัตว์แมลงสยามและที่บ้านที่ กทม. ปีนี้ขายดีมากจนผลิตไม่ทัน เนื่องจากขั้นตอนการผลิตต้องใช้แรงงานสับบดไม้บางชนิดค่อนข้างเสียเวลามาก แต่เราจะพยายามผลิตให้พอเพียงต่อความต้องการต่อไป ในปีที่ผ่านมาเยาวชนไทยได้มีโอกาสซื้อด้วงและหนอนด้วงไปเลี้ยงจำนวนหนึ่ง และส่วนมากประสบความสำเร็จเป็นอย่างดี เสียงเรียกร้องที่ต้องการด้วงชนิดนี้ไปเลี้ยงเหมือนสัตว์เลี้ยง เช่นเดียวกับที่นิยมกันในต่างประเทศโดยเฉพาะที่ญี่ปุ่นมีมาอย่างต่อเนื่อง และทำได้ไม่ยุ่งยากอย่างที่คิด จนมีหลายคนสามารถเพาะเลี้ยงด้วงหลายชนิดเพื่อขายหนอน ขายตัวเต็มวัย เป็นงานอดิเรกที่น่าภาคภูมิใจกันมากขึ้นในปัจจุบัน
back to checklist of Dynastinae
The elephus beetles, elephant-like horned beetles, Megasoma elephus ด้วงกว่างช้างเผือก ผิวกำมะหยี่สีและเขาเหมือนช้าง
Megasoma elephus elephus is one of the giant beetles of the world, found from Mexico, CostaRica, southern to Venezuela. It is velvety brownish coloring. The frontal horn is long like elephant trunk and the pronotal horns at the front angles are large as the elephant ears that why the name of this beetle called “elephus”. The adult female generally smaller than the male, but it can be larger because of varible sized of the male. A pair of this beetle is in captive breeding attemt and hope to get eggs and larvae for studying in the near future.
กว่างช้างเผือก เป็นกว่างยักษ์ชนิดหนึ่งของโลกที่มีการเพาะเลี้ยงและขยายพันธุ์ไปทั่วโลก กว่างชนิดนี้มีถิ่นกำเนิดในทวีปอเมริกา พบในเม็กซิโก คอสตราริกา ไปถึงเวเนซุเอลล่า เป็นด้วงกว่างขนาดใหญ่มีสีน้ำตาลอ่อน ลักษณะทั่วไปของเพศผู้คล้ายช้างเผือกมาก โดยมีเขาหน้ายื่นยาวเหมือนงวงช้าง เขาที่สันหลังอกที่มุมด้านหน้าเหมือนหูช้างที่กางออก ส่วนเพศเมียไม่มีเขา ส่วนหัว สันหลังอก และด้านหน้าของปีกแข็งมีสีดำส่วนที่เหลือของปีกสีขนกำมะหยี่สีน้ำตาลอ่อน ในขณะที่เพศผู้มีขนละเอียดคล้ายกำมะหยี่สีน้ำตาลอ่อนปกคลุมเกือบทั่วตัว กว่างชนิดหนึ่งคู่หนึ่งได้รับจากการบริจาคและกำลังเพาะเลี้ยงเพื่อศึกษาการดำรงชีวิต ถ้าโชคดีคงได้ทายาทให้ดูแลกันต่อไป
back to checklist of Dynastinae
The fighting beetle, Xylotrupes gideon, a day festival in Chiang Rai on 4 October 2009 เทศกาลงานรวมพลคนรักษ์กว่าง ประจำปีที่เชียงรายเมื่อ 4 ตุลาคม 2552
Thank you for the recently posted on our malaenmg.com/webboard by Khun Pao on the topic “The gathering festival for the horned beetled lovers on the 4th of October 2009 in Chiang Rai”. This was one of the amazing beetle even which can be seen once a year in some provinces in the Northern Thailand. The activities included beetle picture painting, model making and other beetle comparison in size both the largest and the smallest, peculiar horn-shaped and the hi-light was the figting contest in many states. Although I was not there, but the clear photos seen from the link were historical even which will never be forgotten.
ต้องขอขอบคุณสมาชิกของกระดานสนทนา malaeng.com คุณเปา ที่ส่งภาพบรรยากาศงานรวมพลคนรักษ์กว่างประจำปี ครั้งที่ 6 ที่จัดขึ้นเมื่อ 4 ตุลาคม 2552 ที่ผ่านมานี้มาให้ดู สุดยอดจริงๆ แม้ไม่ได้ไปดูด้วยตนเองแต่ก็เห็นภาพพจน์ที่ดี งานนี้มีรางวัลเพียบเพราะมีการประกวดหลายอย่าง เช่นการวาดภาพกว่าง การปั้นหุ่นกว่าง การประกวดกว่างสวยงาม การประกวดขนาดซึ่งมีทั้งขนาดใหญ่ที่สุดและเล็กที่สุด และที่ขาดไม่ได้คือการประลองกำลังในการชนกว่างที่เลื่องชื่อของไทย การเลี้ยงหนอนกว่างเริ่มเป็นที่นิยมกันอย่างกว้างขวางในประเทศไม่เพียงแต่กว่างชนเท่านั้น แต่กับด้วงกว่างและด้วงคีมแทบทุกชนิด เพราะนอกจากสามารถเลี้ยงให้ครบวงจรชีวิตแล้ว ยังสามารถเลี้ยงกว่างเพื่อพัฒนาให้ได้กว่างที่มีขนาดใหญ่ขึ้นได้เนื่องจากอาหารที่ดีและการดูแลจัดการที่ดี ถ้าได้เห็นภาพที่ลิงค์ด้านล่างนี้แล้วจะรู้ได้เลยว่าด้วงกว่างน่าสนใจและมีความหมายเพียงใด ภาพงานประเพณีในชนบทแบบนี้หาดูยากในเมืองใหญ่ จะยังมีให้เห็นทุกปีและตลอดไป
Moore information and Photos http://www.malaeng.com/webboard/index.php?topic=2996.0
back to checklist of Dynastinae
Stop eating the female of the yellow five-horned beetles, Eupatorus gracilicornis ! หยุดกินด้วงกว่างซางเหนือเถอะ เพราะหนอนมีอายุยาวนานกว่า ๑.๕ ปี
The flying season of the yellow five-horned beetles is usually in September. Most of the males usually appear earlier than the females in early September of every year to wait for copulatiion. They will soon disappear quickly by the end of September or as long as early October with many reasons. The rich natural resources have been destroyed gradually and people hunting them. In the past most of collectors hunted only the large males because of the sake of their long and beautiful horns. Many small males and females are still left in the nature for copulating and egg laying that was a good sense for the conservation of the people. However, some local people eat the the adult females because of eggs content inside the bodies by cooking in different ways. This poor idea should be stopped by the awareness of the conservation in order not to be harmful too much to them. Not many people pay attention in this maybe because they don’t know that its life cycle lasts very long not only one year as many beetles do, but two years. It is a very long way for a caterpillar to live before it can pupate to reach the adult stage. The longest life of this beetle is at the larval stage knowing from our breeding fascility that it took at least one and half year before the pupating would take place.
Once, I observed this beetle being cooked for breakfast in the forest. I dared not to touch or tasted although I was insisted to do so. Some village people who stay in the high montanous areas with rich natural resources get used to cooking and eating beetles including this yellow five-horned. They know well the high protein source with excellent taste because of the eggs, but look at the steps to cook them and see if you still can eat them: Removing all the wings and legs when they are alive !, wash them in water, frying them, putting them on a plate and dressing them with salt. Should this diet food be a recommended menu by conservative entomologists ?
ช่วงเวลาของการบิน การผสมพันธุ์ของกว่างซางเหนือเริ่มตั้งแต่ต้นเดือนกันยายนของทุกปี แต่เรามักพบกว่างซางเหนือในช่วงเวลาที่ค่อนข้างสั้นไม่ทันถึงเดือนก็เริ่มไม่เห็นกว่างซางเหนือตัวผู้แล้ว คงมีแต่แต่เมียที่ยังพบบินเข้าหาแสงไฟอย่างเดียวดาย เข้าใจว่าผ่านการผสมพันธุ์มาแล้วและกำลังอยู่ในช่วงหาที่วางไข่ การหายตัวไปอย่างรวดเร็วของกว่างซางเหนือมาจากสาเหตุหลายประการ เช่นการที่ความอุดมสมบูรณ์ของธรรมชาติที่ถูกทำลายไปตามกาลเวลา การจับด้วงเพื่อเก็บสะสมมักมุ่งจับแต่ตัวผู้ที่มีเขายาว ส่วนตัวผู้ขนาดเล็กและตัวเมียมักถูกปล่อยทิ้งไว้ในธรรมชาติเพื่อรักษาเผ่าพันธุ์เอาไว้ซึ่งเป็นความคิดที่ดี อย่างไรก็ตามการที่ชาวบ้านส่วนหนึ่งจับด้วงตัวเมียมากินเป็นอาหารนั้นควรหยุดได้แล้วเพราะเป็นการซ้ำเติมชีวิตของด้วง หากเรามาเรียนรู้จักการดำรงชีวิตของด้วงมากขึ้นจะรู้ว่าด้วงกว่างซางเหนือแต่ละตัวกว่าจะออกมาเป็นตัวเต็มวัยได้ต้องใช้เวลายาวนานในการเจริญเติบโตโดยมีวงจรชีวิตนานถึง 2 ปี และช่วงที่ยาวนานที่สุดของชีวิตจะเป็นช่วงหนอนซึ่งนานกว่าหนึ่งปีครึ่ง ก่อนที่หนอนจะได้ลอกคราบครั้งสุดท้ายเพื่อเป็นดักแด้ และรอเป็นตัวเต็มวัยต่อไป ผู้เขียนได้มีโอกาสเข้าสำรวจด้วงในป่าที่เวียงป่าเป้าเร็วๆ นี้ ได้ดูการประกอบอาหารโดยใช้กว่างซางเหนือตัวเมีย ซึ่งปกติชาวบ้านอาจจะทำเก็บไว้กินหลายมื้อครั้งละ 20-30 ตัว ขั้นตอนการทำไม่ยุ่งยากกล่าวคือ จับกว่างมาเด็ดปีกและขาออกทั้งหมด เมื่อวางไว้ในจานมันยังดิ้นกระแด๋วๆ แบบช่วยตัวเองไม่ได้ เมื่อได้จำนวนมากพอแล้วก็นำไปล้างน้ำ สะเด็ดน้ำก่อนใส่กระทะที่มีน้ำมันร้อนๆ สิ้นสุดการทรมานมันเสียที เมื่อมันกรอบได้ที่ก็นำวางใส่จาน โรยด้วยเกลือ นี่ถ้าไม่รู้ไม่ได้เห็นตอนทำก็คงจะลองชิมไปแล้ว แต่เมื่อได้เห็นตอนมันยังไม่ตายแล้วกินไม่ลง แม้จะถูกคะยั้นคะยอให้ลองก็ตาม เมื่อเห็นอย่างนี้แล้วการวิจัยเรื่องแมลงกินได้ที่มีคุณค่าทางอาหารมากมาย ซึ่งเหมือนจะแนะนำให้ชาวบ้านกินแมลงกันนั้น ควรจะมีด้วงปีกแข็งอยู่ในเมนูอาหารของนักกีฏวิทยาอยู่อีกหรือ !
Copyright @ Siam Insect Zoo & Museum
การรคัดลอกข้อความและรูปหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปพิมพ์เผยแพร่ควรขออนุญาตจากเจ้าของลิขสิทธิ์ก่อน ยกเว้นการอ้างอิงเพื่อการศึกษา แต่ต้องอ้างที่มาของเรื่องด้วย
back to checklist of Dynastinae
The world largest horned beetles, Dynastes hercules hercules, breeding and rearing at Siam Insect Zoo, Chiang Mai, Thailand ด้วงเฮอร์คิวลิส ด้วงกว่างที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก หนอนวัยสุดท้ายกำลังโตวันโตคืนที่สวนสัตว์แมลงสยาม เชียงใหม่
Dynastes hercules hercules (Linnaeus, 1758)
The world largest horned beetles, the maximum length from the tip of horn to the end of abdomen recorded 18-19 cm ! The beetles have been bred and reared in many parts of the world. Because it is not feeding on living trees, so it is not a harmful insect to the nature and not in the CITES list. A few pairs have been contributed from our Japanese friend to breed and rear at Siam Insect Zoo. Many of the caterpillars are at about 12 months, about 70 g weight as illustrated. We shall rear normally for about 4-8 months more which they will pupate then. If nothing wrong we shall have some adult beetles for further studies in Thailand.
ด้วงเฮอร์คิวลิส เป็นด้วงกว่างที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก จากบันทึกในกินเนสส์บุคส์ เพศผู้ที่มีขนาดยาวที่สุดวัดจากปลายเขาถึงปลายท้องได้ 18-19 เซนติเมตร ด้วงเฮอร์คิวลิสมีการอนุญาตให้นำเข้าไปเลี้ยงในหลายประเทศทั่วโลกเนื่องจากหนอนไม่ได้กินหรือทำลายต้นไม้ที่มีชีวิต แต่กินไม้ผุและมูลสัตว์และมีรายงานการเลี้ยงที่ค่อนข้างประสบผลสำเร็จดี การเพาะเลี้ยงในประเทศไทยเพิ่งประสบผลสำเร็จ โดยสามารถเพาะเลี้ยงและดูแลหนอนในห้องที่มีอุณหภูมิปกติ ซึ่งระยะหลังก็เปลี่ยนมาเลี้ยงในห้องติดแอร์ซึ่งหนอนน่าจะชอบมากกว่าอากาศที่ร้อนที่สวนสัตว์แมลงสยาม จังหวัดเชียงใหม่ หนอนกำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว หนอนวัยสุดท้ายจำนวนหนึ่งมีอายุเฉลี่ยประมาณ 12 เดือน หนักประมาณ 70 กรัม ยังต้องเลี้ยงดูอีกประมาณ 4-8 เดือน หากไม่มีอะไรผิดพลาด ก็จะเข้าดักแด้และเป็นตัวเต็มวัยให้ได้เลี้ยงศึกษาและแสดงต่อไปในประเทศไทย คนที่มีความตั้งใจเลี้ยงดูหนอนอย่างไม่ทอดทิ้ง และอดทนพอที่จะรอดูการเจริญเติบโตของด้วงเท่านั้นที่จะทำการเลี้ยงด้วงชนิดนี้ได้
Copyright @ SIAM INSECT-ZOO & MUSEUM
back to checklist of Dynastinae
The new lot of Japanes beetle L3 larvae (Thai species) is ready to release now หนอนกว่างญี่ปุ่นพันธุ์ไทยมีแบ่งขายแล้ว (ที่กรุงเทพฯ เหลือ L3 2ตัวเท่านั้น ที่เหลือเป็น L1-L2 ยังไม่ปล่อยครับ)
Some 100 L3 larvae of Japanese beetles and their food are available for sales to any beetle lovers today at Siam Insect Zoo. หนอนกว่างญี่ปุ่นขนาดวัย 3 กำลังโต น่าเลี้ยงมีแบ่งขายพร้อมอาหารหนอนสำหรับคนรักด้วงแล้ววันนี้ รายละเอียดดูได้ที่
http://www.malaeng.com/webboard/index.php?topic=2641.0
back to checklist of Dynastinae
Fighting beetles, Xylotrupes gideon, fighting game and mating season will start again soon เกมพนัน การต่อสู้ หรือศึกชิงนางของกว่างชน กำลังจะเริ่มอีกครั้งหนึ่งแล้ววันนี้
ภาพบน และสองภาพซ้ายนี้ถ่ายโดย Pao เชียงราย
We are almost in the fighting or mating season which will start again during August to end of October of every year. Siam Insect-zoo (SIZ) has bred and reared them and many of them in pupal stage. Some of them alread emerged and ready to fight for normal mate in the season before female lay her eggs. We have a corner to demonstrate of fighting activity as well as rearing them. Anyone who come across Chiang Mai, don’t miss to see them especially at SIZ.
ช่วงนี้เป็นใกล้ถึงฤดูกาลการต่อสู้และการผสมพันธุ์ของกว่างชนอีกครั้ง ระหว่างเดือนสิงหาคมจนถึงปลายตุลาคม ไม่ควรพลาดโอกาสที่จะได้สัมผัสบรรยากาศของการต่อสู้ สำหรับคนที่สนใจจะเลี้ยงกว่างชนและกว่างซางเหนือ สวนสัตว์แมลงสยามได้มีการแนะนำการเลี้ยงและจำลองเวทีชนกว่างให้ดู ยินดีต้อนรับครับ (ดักแด้ที่เห็นด้านบนนี้เพิ่งออกเป็นตัวเต็มวัยปลายกรกฎาคมที่ผ่านมานี้เอง)
The local people in the northern Thailand especially in Chiang Mai and Chiang Rai are well aware of the best time duration to enjoy the game or gambling on beetle fighting. It is a mating season of many kinds of beetles including the yellow five-horned beetles (Eupatorus gracilicornis) and the fighting beetles (Xylotrupes gideon). The latter is a common beetle of the Eastern world ranging from India, Myanmar, S. China, Laos, Vietnam, Malaysia, Indonesia, Philippines and Australia. They are reddish-brown to black colored. A large male bears a frontal horn and a strong prothoracic horn, bifurcated at the apical end. Male always fights by his strong horns in order to be the winner to get the chance for mating.
Some local people are crazy for searching for the large sized adults. They will take care them well, feed them with peeled sugarcane stem, train them to be more aggressive for the fight. Sometimes visitors to Chiang Mai may be surprised to see fighting beetle tightened by a piece of rope on its prothoracic horn and connected to a peeled stem of sugarcane. This is for sales on some road sides during the mating season.
The life history of fighting beetle has been studied. A female usually lays 100-120 eggs in decaying wood. The eggs are white and rounded shape. The incubating period is about 15-20 days. The larva is a C-shaped white grub, with dark brown to black head, a typical Scarabaeiform type of larva. It lasts for 6-8 months under the ground, usually about 30 centimeters depth from the ground surface. Pupa is an exarate pupal type, with appendages free and not glued to the body, lasting for about one month before emerges to be a final stage which is a adult. The adult beetle lasts for 2-6 months. Most of their lives as the larvae are under the ground for about 6-8 months. Please come and visit us, Siam Insect-zoo to see and discover more on this incredible habit of the fighting.
คนในชนบททางภาคเหนือโดยเฉพาะในเขตจังหวัดเชียงใหม่ และเชียงรายนิยม เกมหรือการพนันจากการชนกว่าง โดยเลือกใช้กว่างชนเพราะกว่างชนมีนิสัยชอบต่อสู้ แก่งแย่งคู่ เพื่อผสมพันธุ์ ซึ่งตัวที่ชนะเท่านั้นที่ได้โอกาสนั้นก่อน มีการเปรียบคู่ชนก่อน คือต้องใช้กว่างรุ่นเดียวกันที่มีขนาดและน้ำหนักใกล้เคียงกัน เพื่อไม่ให้เกิดการได้เปรียบเสียเปรียบกัน กว่างชนเป็นด้วงกว่างที่หาง่าย มีพบทั่วไปเกือบตลอดทั้งปี กว่างชนตัวผู้ตัวใหญ่ ๆ อาจซื้อขายกันตัวละ หลายสิบหรือเป็นสองสามร้อยบาท
กว่างชน (flighting beetle) มีชื่อวิทยาศาสตร์ ว่า Xylotrupes gideon (Linnaeus) เป็นด้วงปีกแข็งที่พบมากในซีกโลกตะวันออก คือพบตั้งแต่อินเดียถึงจีน รวมทั้งไทยด้วย ทางใต้พบในมาเลเซีย ฟิลิปปินส์ อินโดนีเซีย ลงไปทางเหนือของออสเตรเลีย ในประเทศไทยพบว่ามีอยู่ทุกภาค บางครั้งพบในปริมาณมาก โดยเฉพาะในช่วงฤดูฝน กว่างชนทั้งสองเพศชอบแสงไฟฟ้าที่เปิดให้แสงสว่างในเวลากลางคืน ซึ่งมักพบเห็นมันบินเข้าหาแสงไฟเกือบตลอดทั้งคืน กว่างชนหลบซ่อนตัวในตอนกลางวัน กว่างชนชนิดนี้ตัวผู้เท่านั้นที่มีเขาและมีลักษณะเขาสั้นยาวขนาดต่าง ๆ กัน ชนิดเขายาว ซึ่งก็จะมีขนาดตัวที่ใหญ่ตามไปด้วย ทางเหนือเรียกกันว่า กว่างโซ้ง มีขนาดลำตัวยาวที่สุดประมาณ 55-65 มิลลิเมตร บางคนก็เรียกกว่างที่มีสีดำสนิทว่า กว่างฮัก ส่วนตัวผู้ที่มีเขาสั้นรองลงไปอาจเรียกว่า กว่างแซม และกว่างกิ ซึ่งมีขนาดเล็กที่สุด บางตัวเล็กกว่าตัวเมียเสียด้วยซ้ำไป ตัวเมียไม่มีเขา ชาวบ้านทางเหนืออาจเรียกว่าว่า กว่างแม่อู๊ด หรือกว่างอีมุ้ม
กว่างที่จะนำมาชนกันนั้นชาวบ้านมักจะเลี้ยงดูด้วยท่อนอ้อยปลอกเปลือก ที่เปลี่ยนให้ใหม่ๆ ทุกวันมีการฝึกฝนกว่างเหมือนการเลี้ยงปลากัด และไก่ชน เพื่อหวังว่าจะได้ชนชนะ ช่วงเวลาที่ใช้ชนกว่างกัน มักเป็นเวลาบ่ายถึงกลางคืน ซึ่งเป็นเวลาที่มันต้องการผสมพันธุ์ เมื่อเลือกประกบคู่กว่างได้แล้วก็มีการวางเดิมพัน ต่อรองกันตามแบบฉบับของนักพนันไทย เวทีชนกว่างเป็นขอนไม้ที่ทำขึ้น ให้หมุนพลิกไปมาได้เพื่อให้กว่างได้ต่อสู้อยู่ด้านบนของท่อนไม้ตลอดเวลา ซึ่งเป็นท่าที่มันถนัดที่สุด ขอนไม้ส่วนใหญ่ทำจากไม้เนื้ออ่อน เช่นจากต้นปอป่าปลอกเปลือกออกแล้ว ความยาวประมาณ 1 เมตร มีการทำผิวเวทีให้เป็นรูพรุน เพื่อกว่างจะได้จับยึดได้สะดวก ตรงกลางขอนไม้ถูกเจาะเป็นรูกว้างพอให้เอากว่างตัวเมียลงไปขังอยู่ได้ 1 ตัว การที่กว่างตัวผู้ฮึดสู้ก็เนื่องมาจากการได้กลิ่นของกว่างตัวเมียที่ถูกขังอยู่ใกล้ ๆ ในโพรงไม้ที่ใช้เป็นเวที ชนกว่างนั้น นั่นเอง ดังนั้นกว่างที่จะนำมาชนกันต้องเป็นกว่างที่กำลังคึกคัก และพร้อมที่จะผสมพันธุ์เท่านั้น
การแพ้การชนะขึ้นอยู่กับการตกลงกัน กติกามีมากมาย เช่น นำกว่างมาประกบกัน 10-12 ครั้ง หากไม่มีฝ่ายหนึ่งฝ่ายใด เพลี่ยงพล้ำก็ให้ถือว่าเสมอกันไป การแพ้การชนะอาจพิจารณาจากการที่กว่างตัวไหนหมดแรง ถูกงัดหงายหลัง จนขาลอยไม่ติดพื้น เมื่อกรรมการเห็นว่านานพอสมควรแล้วก็จะอนุญาต ให้ปล่อยกว่างที่ถูกงัดลอยลงกับพื้นเพื่อให้ต่อสู้ใหม่ หากกว่างนั้นไม่ยอมสู้อีกก็ให้ถือว่าแพ้ไปเลย แต่ถ้ายังต่อสู้ต่อได้จนหมดยก ก็ให้ถือว่าพลาดท่าไปแล้ว 1 ครั้ง หากกว่างตัวไหนพลาดท่าแล้วถึง 3 ครั้งก่อน ก็ถือว่าเป็นฝ่ายแพ้ไป สำหรับกว่างที่ยังไม่พลาดท่า หลังจากนำมาประลองฝีมือกัน รอบใหม่แล้วเกิดไม่สู้ขึ้นมา ก็อาจจะได้รับอนุญาตเป็นพิเศษให้ดมกลิ่นตัวเมียได้ไม่เกิน 3 ครั้ง เพื่อให้ตั้งหลักใหม่เหมือนปลุกใจเสือป่า แต่ถ้าหากว่ายังไม่สู้อีก ก็จะพลิกล็อก กลายเป็นฝ่ายแพ้ไปได้เช่นเดียวกัน การแพ้น๊อคก็มีในกว่างชน กล่าวคือระหว่างการต่อสู้หากกว่างตัวไหนเกิดส่วนของเขาหัก หรือแค่ฉีก กรรมการก็จะจับแพ้น๊อคทันทีโดยไม่ต้องการทรมานกว่าง แม้ว่ากว่างยังไม่ยอมแพ้ก็ตาม
วงจรชีวิตของกว่างชน
กว่างชนวางไข่ได้ครั้งละประมาณ 100-120 ฟอง ตามเศษซากพืช กองปุ๋ยหมัก ไข่เป็นรูปทรงกลม คล้ายเม็ดสาคูสีขาว ระยะไข่นานประมาณ 15-20 วัน ระยะหนอน หนอนมี สีขาวครีม ลักษณะงอๆ เป็นรูปครึ่งวงกลมหรือตัว C หัวมีสีน้ำตาลจนถึงดำ (Scarabaeiform type) เมื่อหนอนถูกรบกวนมันสามารถ ปล่อยสารที่มีสีแดงเข้มเกือบดำ คล้ายของเสียออกมาจากปลาย ท้องเพื่อป้องกันตัว หนอนชอบฝังตัวเองอยู่ใต้ผิวดิน บางครั้งฝังตัวอยู่ ค่อนข้างลึกกว่า 30 เซนติเมตรจากผิวดิน ระยะหนอนนานประมาณ 6-8 เดือน จึงเข้าดักแด้ในปลอกรังดิน ระยะดักแด้นานประมาณ 30-35 วัน จึงลอกคราบเป็นตัวเต็มวัยซึ่งมีอายุประมาณ 1-2 เดือน ใครที่ไปเที่ยวซื้อของที่ตลาดสดวโรรส ที่เชียงใหม่ อาจเห็นกล่อง ใส่กว่างวางขายอยู่แถวนั้นก็เป็นไปได้หรือบนถนนสายแม่ริม-สะเมิงใกล้ ๆ กับสวนสัตว์แมลงสยามมักมีซุ้มขายกว่างชนอยู่ริมทางโดยเฉพาะในช่วงเดือนกันยนยนถึงปลายพฤศจิกายนของทุกปี ถ้าแวะมาที่สวนสัตว์แมลงสยามรับรองได้เห็นกว่างชนแน่นอน กำลังมีการแสดงเพาะเลี้ยงและมีเวทีชนกว่างจริง นี่แหละครับนิสัยของคนไทยที่รักธรรมชาติ รักความสนุกสนาน เกมพนันและการต่อสู้
Copyright @ Siam Insect-zoo & Museum
การคัดลอกข้อความและรูปต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าของลิขสิทธิ์ก่อน ยกเว้นการใช้อ้างอิงเพื่อการศึกษาและวิจารณ์ ควรอ้างที่มาเสมอ
back to checklist of Dynastinae
