To see the Paris Peacock, Papilio paris at Khao Yai NP ไปดูผีเสื้อหางติ่งปารีสที่เขาใหญ่ สวยงามมาก ที่นี่มีเยอะจริงๆ
A movie shot from Khao Yai NP on Papilo paris, 10.vii.2010
http://yfrog.com/j5dsc0289z
KHAO YAI NATIONAL PARK is one of my faverite place to visit. It is a tropical moist evergreen forest, only 200 km from Bangkok. The rich diversity of plants, animals especially insects make Khao Yai interesting to visit. I love to see and take picture of butterflies there. One of outstanding beautiful swallow-tailed species is the Paris Peacock, Papilio paris, which hardly to find in large amount else where comparing to Khao Yai. Maybe because its larval food-plants are plenty there. Every time I go I can see them feeding on Lantana flowers or feeding on water on the wet places near the waterfall (Heiw Suwat Waterfall, just behind the souvenir shop to the right along the stream bank is one of the best site to see them). Many other butterflies can also find almost the whole year round. This place is rich in national resources in insects (beetles and butterflies). Howebver, the promotional efforts on butterflies seem to be lesser than Pang Sida NP or Kaeng Krachan NP. That why most of butterfly lovers spend their week-ends for watching them somewhere else. Try to observe by yourself to see the differences.
อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ เป็นสถานที่หนึ่งที่ผู้เขียนชอบไปแวะเที่ยวเพื่อศึกษาธรรมชาติ เป็นป่าที่สมบูรณ์ในเขตร้อนชื้น อยู่ห่างจากกรุงเทพฯ เพียงประมาณ 200 กิโลเมตร ผีเสื้อที่เขาใหญ่ที่พบว่าเด่นมากกว่าป่าที่อื่นคือผีเสื้อหางติ่งปารีส ที่ด้านบนปีกมีสีเหลือบเขียวเป็นประกายสะท้อนแสง มักพบบินตอมดอกผกากรองกลุ่มใหญ่ที่ปลูกอยู่ทางขวามือ ห่างจากสามแยกที่ตั้งเขาใหญ่โภชากรเดิมไปทางน้ำตกเหวสุวัติประมาณ 300 เมตร หรือมักจะพบผีเสื้อหางติ่งปารีสเกาะดูดกินน้ำเกลือแร่ตามริมลำธารที่แฉะๆ โดยเฉพาะด้านหลังร้านจำหน่ายของที่ระลึกเดินไปทางขวา บริเวณนี้มักไม่ผิดหวังสำหรับคนที่ชอบถ่ายรูปผีเสื้อ ส่วนนักท่องเที่ยวทั่วไปมักจะเดินไปทางซ้ายเพื่อไปดูน้ำตกมากกว่าจะลงมาดูผีเสื้อทางด้านนี้ สาเหตุที่เขาใหญ่มีผีเสื้อหางติ่งปารีสมากน่าจะเป็นเพราะความสมบูรณ์ของพืชอาหาร (ผักแปมป่า) และธรรมชาติที่ร่มรื่น ป่าที่เขียวสดและอุดมสมบูรณ์มาก เขาใหญ่นอกจากจะมีผีเสื้อสวยมากมายหลากหลายชนิด สำหรับคนที่รักแมลงที่นี่มีด้วงปีกแข็งจำนวนมากที่ค่อนข้างโดดเด่นกว่าอุทยานและป่าในเขตใกล้เคียง อย่างไรก็ตามการประชาสัมพันธ์เพื่อดึงดูดให้คนไปดูผีเสื้อจะด้อยกว่าปางสีดาและแก่งกระจานจนคนส่วนใหญ่มักไปตามกระแสในช่วงวันหยุด ผู้เขียนขอแนะนำว่าน่าจะลองไปดูผีเสื้อที่เขาใหญ่เพื่อเปรียบเทียบชนิดผีเสื้อและความสมบูรณ์ของธรรมชาติด้วยตนเองแล้วอาจจะเปลี่ยนใจไปเที่ยวเขาใหญ่มากขึ้นก็ได้ Filed under Butterfly articles in general เรื่องทั่วไป-ผีเสื้อ, BF1-Lepi. Papilionidae ผีเสื้อหางติ่ง ผีเสื้อปีกนก | Comments Off
A Checklist of Butterflies Family Papilionidae, birdwings and swallowtails from Thailand บัญชีรายชื่อผีเสื้อวงศ์ผีเสื้อปีกนก และผีเสื้อหางติ่ง ที่พบในประเทศไทย
Family Papilionidae has no change in the family taxon. The members of the family have been divided into two main groups called birdwings and swallowtails. In my revision for the 2nd edition Butterflies of Thailand the number of species is still the same as the 1st edition 73 species and 26 subspecies.
ผีเสื้อวงศ์ปาปิลิออนนิดี้ แบ่งออกได้ 2 กลุ่มคือ ผีเสื้อปีกนก (Birdwings) และ ผีเสื้อหางติ่ง (Swallowtails) ผีเสื้อปีกในโลกนี้มี 3 สกุลคือ Troides, Trogonoptera และ Ornithoptera ในประเทศไทยพบ 2 สกุลแรกเท่านั้น ส่วนสกุลหลังพบในเขตออสเตรเลีย ผีเสื้อปีกนกที่รู้จักกันดีและสามารถเพาะเลี้ยงได้ไม่ยากและหาง่าย คือ ผีเสื้อถุงทองธรรมดา และถุงทองป่าสูง จนมีคำถามว่ามีความจำเป็นเพียงใดที่ต้องประกาศให้เป็นแมลงอนุรักษ์เพราะมีผลต่อโอกาสทางการศึกษาของไทย
P1. Bhutanitis lidderdalii ocellatomaculata Igarashi, 1979
The Great Bhutan ผีเสื้อภูฐาน (สมิงเชียงดาว)
P2. Trogonoptera brookiana albescens (Rothschild, 1895)
The Rajah Brooke’s Birdwing ผีเสื้อราชาบรู๊ค
P3. Troides helena cerberus (C. & R. Felder, 1865)
The Common Birdwing ผีเสื้อถุงทองป่าสูง
f. eumagos (Jordan, 1909)
f. cerberus
P4a. Troides aeacus aeacus (C. & R. Felder, 1860)
The Golden Birdwing ผีเสื้อถุงทองธรรมดา
P4b. Troides aeacus malaiianus Frustorfer, 1902
=T. aeacus thomsoni (Bates, 1875)
P5. Troides amphrysus ruficollis (Butler, 1879)
The Malayan Birdwing ผีเสื้อถุงทองปักษ์ใต้
P6. Troides cuneifera paeninsulae (Pendlebury, 1936)
The Mountain Birdwing ผีเสื้อถุงทองภูเขา
P7. Atrophaneura sycorax scorax (Gross-Smith, 1886)
The Whitehead Batwing ผีเสื้อค้างคาวหัวขาว
= A. scorax egertoni (Distant, 1886
P8a. Atrophaneura varuna zaleucus (Hewitson, 1865)
The Burmese Batwing ผีเสื้อปีกค้างคาวพม่า
P8b. Atrophaneura varuna varuna (White, 1842)
The Malayan Batwing ผีเสื้อปีกค้างคาวมาเลย์
P8c. Atrophaneura varuna astorion (Westwood, 1842)
The Common Batwing ผีเสื้อปีกค้างคาวธรรมดา
P9. Atrophneura nox erebus (Wallace, 1865)
The Blue Batwing ผีเสื้อปีกค้างคาวสีฟ้า
P10. Atrophaneura aidoneus aidoneus (Doubleday, 1845)
The Striped Batwing ผีเสื้อปีกค้างคาวข้างแถบ
P11. Atrophaneura polla de Nicéville, 1897
The Long-tailed Windmill ผีเสื้อหางตุ้มหางยาว
P12. Atrophaneura dasarada barata (Rothschild, 1908)
The Great Windmill ผีเสื้อหางตุ้มใหญ่
P13. Atrophaneura polyeuctes polyeuctes (Doubleday, 1842)
The Common Windmill ผีเสื้อหางตุ้มธรรมดา
= A. philoxenus (Gray)
P14. Atrophaneura crassipes (Oberthür, 1893)
The Small Black Windmild ผีเสื้อหางตุ้มเล็กดำ
P15a. Atrophaneura adamsoni (Grose-Smith, 1886)
The Adamson’s Rose ผีเสื้อหางตุ้มอดัมสัน
P15b. Atrophaneura adamsoni takakoae (Uehara, 2006)
P16. Atrophaneura laos Riley & Godfrey, 1921
The Laotian Windmill ผีเสื้อหางตุ้มลาว
P17. Losaria coon doubledayi (Wallace, 1865)
The Common Clubtail ผีเสื้อหางตุ้มหางกิ่ว
P18a. Losaria neptunus neptunus (Guérin-Méneville, 1840)
The Yellow-bodied Clubtail ผีเสื้อหางตุ้มก้นเหลือง
P18b. Losaria neptunus manasukkiti
(Cotton, Racheli & Sukhumalind, 2005)
P19a. Pachliopta aristolochiae goniopeltis (Rothschild, 1908)
The Common Rose ผีเสื้อหางตุ้มจุดชมพู
P19b. Pachliopta aristolochiae asteris (Rothschild, 1908)
P20. Papilio demoleus malayanus Wallace, 1865
The Lime Butterfly ผีเสื้อหนอนมะนาว
P21. Papilio demolion demolion Cramer, 1776
The Banded Swallowtail ผีเสื้อหางติ่งสะพายขาว
P22. Papilio noblei de Nicéville, 1889
The Noble’s Helen ผีเสื้อหางติ่งโนเบิ้ล
P23a. Papilio castor dioscurus Grose-Smith, 1886
The Common Raven ผีเสื้อหางติ่งกุด
P23b. Papilio castor mehala Jordan, 1909
The Burmese Raven ผีเสื้อเชิงลายมหาเทพพม่า
P23c. Papilio castor mahadeva Moore, 1879
The Siamese Raven ผีเสื้อเชิงลายมหาเทพสยาม
P24. Papilio helenus helenus Linnaeus, 1758
The Red Helen ผีเสื้อหางติ่งเฮเลน
P25. Papilio iswara iswara White, 1842
The Great Helen ผีเสื้อหางติ่งอิศวร
P26a. Papilio nephelus chaon Westwood, 1845
The Black and White Helen ผีเสื้อหางติ่งชะอ้อน
P26b. Papilio nephelus annulus Pendlebury, 1936
P26c. Papilio nephlus sunatus Corbet, 1940
P27. Papilio polytes romulus Cramer, 1775
The Common Mormon ผีเสื้อหางติ่งธรรมดา
P28. Papilio memnon agenor Linnaeus, 1758
The Great Mormon ผีเสื้อหางติ่งนางละเวง
female f. agenor Linnaeus, 1758
female f. butlerianus Rothschild, 1895
female f. esperi Butler, 1879
female f. rhetenorina Jordan, 1909
female f. distantianus Rothschild, 1895
female f. alcanor Cramer, 1777
P29. Papilio alcmenor alcmenor C. & R. Felder, 1865
The Redbreast ผีเสื้ออกแดง
= P. alcmenor publilius Fruhstorfer, 1909
P30. Papilio protenor euprotenor (Fruhstorfer, 1908)
The Spangle ผีเสื้อรักแร้ขาว
P31. Papilio bootes xamnuensis Tateishi, 2001
The Tailed Redbreast ผีเสื้อหางติ่งหางตุ้ม
P32. Papilio elephenor Doubleday, 1845
The Yellow-crested Spangle ผีเสื้อกระหม่อมเหลือง
P33a. Papilio prexaspes andamanicus Rothschild, 1908
The Lesser Helen ผีเสื้อหางติ่งเลือนรอง
P33b. Papilio prexaspes prexaspes C. & R. Felder, 1865
P34a. Papilio pitmani pitmani Elwes & de Nicéville, 1887
The Banded Mormon ผีเสื้อหางติ่งลายเลือน
P34b. Papilio pitmani siamensis Godfrey, 1916
=P. hipponous Felder, 1862
P35. Papilio dialis doddsi Janet, 1896
The Hill Peacock ผีเสื้อหางติ่งแววดอย
=P. dialis schanus Jordan, 1909
P36a. Papilio bianor stockleyi Gabriel, 1936 (=Papilio polyctor)
The Common Peacock ผีเสื้อหางติ่งแววมยุรา
P36b. Papilio bianor pinratanai Racheli & Cotton, 1983
P36c. Papilio bianor gladiator Fruhstorfer, 1901
The Chinese Peacock ผีเสื้อหางติ่งแววจีน
=P. bianor ganesa Doubleday, 1842
P37. Papilio arcturus arcturus Westwood, 1842
The Blue Peacock ผีเสื้อหางติ่งแววเลือน (หางติ่งปารีสดอย)
P38. Papilio paris paris Linnaeus, 1758
The Paris Peacock ผีเสื้อหางติ่งปารีส
P39. Papilio palinurus palinurus Fabricius, 1787
The Banded Peacock ผีเสื้อหางติ่งสะพายเขียว
P40. Papilio agestor agestor (G.R. Grey, 1831)
The Tawny Mime ผีเสื้อเชิงลายดอย
P41. Papilio epycides hypochra (Hewitson, 1864)
=P. epycides epycides
The Lesser Mime ผีเสื้อเชิงลายเล็ก
P42a. Papilio slateri slateri (Hewitson, 1856)
The Blue-striped Mime ผีเสื้อเชิงลายเหลือบฟ้า
=C. slateri marginata (Oberthür, 1893)
=C. slateri tavoyana (Butler, 1882)
P42b. Papilio slateri perses (de Nicéville, 1894)
P43. Papilio clytia clytia (Linnaeus, 1758)
The Common Mime ผีเสื้อเชิงลายธรรมดา
f. clytia (Linnaeus, 1758)
f. onape (Moore, 1879)
f. janus (Fruhstofer, 1908)
f. papone (Westwood, 1872)
f. panope (Linnaeus, 1758)
f. dissimilis (Linnaeus, 1758)
f. dissimillima Evans, 1923
P44a. Papilio paradoxa telearchus (Hewitson, 1852)
The Great Blue Mime ผีเสื้อเชิงลายใหญ่
P44b. Papilio paradoxa aenigma (Wallace, 1865)
male f. telearchus (Hewitson, 1852)
male f. daniseppa (Butler, 1885)
male f. aenigma (Wallace, 1865)
male and female f. aegialus (Distant, 1883)
female f. haasei (Rothschild, 1895)
P45. Teinopalpus imperialis imperatrix de Nicéville, 1899
The Kaiser-I-Hind ผีเสื้ออิมพีเรียล (มรกตผ้าห่มปก)
P46a. Meandrusa payeni langsonensis (Fruhstorfer, 1901)
The Yellow Gorgon ผีเสื้อหางดาบปีกโค้ง
P46b. Meandrusa payeni ciminius (Fruhstorfer, 1909)
P47a. Meandrusa lachinus aribbas (Fruhstorfer, 1909)
The Brown Gorgon ผีเสื้อหางดาบตาลไหม้
P47b. Meandrusa lachinus nagamasai Okano, 1986
P47c. Meandrusa lachinus sukkiti Nakano, 1995
P48a. Graphium mandarinum kimurai Maruyama, 1982
The Spectacles Swordtail ผีเสื้อหางดาบสองห่วง (หางดาบลายแว่น)
=P.glycerion (C.R. Gray, 1831)
P48b. Graphium mandarinum fangana (Okana, 1986)
P49. Graphium eurous inthanon (katayama, 1986)
The Sixbar Swordtail ผีเสื้อหางดาบสามห่วง (หางดาบสิกขิม)
= G. eurous sikkimica (Heron, 1899)
P50. Graphium agetes agetes (Westwood, 1843)
The Fourbar Swordtail ผีเสื้อหางดาบภูเขา
=Graphium agetes iponus (Fruhstorfer, 1902)
P51. Graphium nomius swinhoei (Moore, 1878)
The Spot Swordtail ผีเสื้อหางดาบลายจุด
P52. Graphium aristeus hermocrates (C. & R. Felder, 1865)
The Chain Swordtail (Stripe Swordtail) ผีเสื้อหางดาบลายขีด
P53. Graphium antiphates pompilius (Fabricius, 1787)
The Fivebar Swordtail ผีเสื้อหางดาบใหญ่
P54a. Graphium macareus burmensis Moonen, 1984
The Lesser Zebra ผีเสื้อม้าลายธรรมดา
= P. macareus gyndes (Jordan, 1909)
P54b. Graphium macareus indochinensis (Fruhstorfer, 1901)
P54c. Graphium macareus perakensis (Fruhstorfer, 1899)
P55a. Graphium xenocles kephisos (Fruhstorfer, 1902)
The Great Zebra ผีเสื้อม้าลายใหญ่
P55b. Grapghium xenocles lindos (Fruhstorfer, 1902)
P56. Graphium ramaceus pendleburyi (Corbet, 1941)
The Obscure Zebra ผีเสื้อม้าลายเซลล์ทึบ
P57. Graphium megarus megapenthes (Fruhstorfer, 1902)
The Spotted Zebra ผีเสื้อม้าลายลายจุด
P58. Graphium delessertii delessertii (Guérin-Méneville, 1839)
The Malayan Zebra ผีเสื้อม้าลายมลายู
P59. Graphium cloanthus cloanthus (Westwood, 1841)
The Glassy Bluebottle ผีเสื้อสะพายฟ้าหางยาว
P60. Graphium sarpedon sarpedon (Linnaeus, 1758)
The Common Bluebottle ผีเสื้อสะพายฟ้า
= G. sarpedon luctatius (Fruhstorfer, 1907)
= G. sarpedon corbeti Thoxopeus, 1951
http://yfrog.com/7fgsarpedon1z
P61. Graphium empedovana (Corbet, 1941)
The Malayan Yellowbottle ผีเสื้อสะพายเหลืองมลายู
P62a. Graphium doson axion (C. & R. Felder, 1864)
The Common Jay ผีเสื้อหนอนจำปีจุดแยก
P62b. Graphium doson evemonides (Honrath, 1884)
P63. Graphium evemon eventus (Fruhstorfer, 1907)
The Lesser Jay ผีเสื้อหนอนจำปีเล็ก
P64a. Graphium eurypylus acheron (Moore, 1885)
The Great Jay ผีเสื้อหนอนจำปีจุดเชื่อม
P64b. Graphium eurypylus mecisteus (Distant, 1885)
P65. Graphium chironides chironides (Honrath, 1884)
The Veined Jay ผีเสื้อหนอนจำปีจุดต่อขอบ
= Graphium chironides malayanum (Eliot, 1982)
P66. Graphium bathycles bathycloides (Honrath, 1884)
The Dark Veined Jay ผีเสื้อหนอนจำปีขีดดำ
P67a. Graphium arycles arycles (Boisduval, 1836)
The Spotted Jay ผีเสื้อหนอนจำปีจุดแดงต่อ
P67b. Graphium arycles sphinx (Fruhstorfer, 1899)
= G. arycles arycleoides (Fruhstorfer, 1901)
P68. Graphium agamemnon agamemnon (Linnaeus, 1758)
The Tailed Jay ผีเสื้อหนอนจำปีธรรมดา
P69. Lamproptera curius curius (Fabricius, 1787)
The White Dragontail ผีเสื้อหางมังกรขาว
P70a. Lamproptera meges virescens (Butler, 1870)
The Green Dragontail ผีเสื้อหางมังกรเขียว
P70b. Lamproptera meges annamiticus (Fruhstorfer, 1909)
back to Order Lepidoptera (butterflies)
Birdwing & Swallowtail Butterfly Larvae Family Pailionidae หนอนของผีเสื้อกลางวัน วงศ์ผีเสื้อหางติ่งและผีเสื้อปีกนก
PAPILIONIDAE วงศ์ผีเสื้อปีกนกและผีเสื้อติ่งหาง (Birdwings and Swallowtails)
ผีเสื้อถุงทองป่าสูง Troides helena The Common Birdwing
ผีเสื้อถุงทองธรรมดา Troides aeacus The Golden Birdwing
ผีเสื้อหางตุ้มจุดชมพู Pachliopta aristolochiae The Common Rose
ผีเสื้อหนอนมะนาว Papilio demoleus The Lime Butterfly
ผีเสื้อหางติ่งธรรมดา Papilio polytes The Common Mormon
ผีเสื้อหางติ่งนางละเวง Papilio memnon The Great Mormon
ผีเสื้อเชิงลายธรรมดา Papilio clytia The Common Mime
ผีเสื้อหางดาบใหญ่ Graphium antiphates The Fivebar Swordtail
ผีเสื้อหนอนจำปีจุดแยก Graphium doson The Common Jay
ผีเสื้อหนอนจำปีธรรมดา Graphium agamemnon The Tailed Jay
Troides aeacus an egg-laying problem ผีเสื้อถุงทองธรรมดากับปัญหาไข่ติดก้น
Help me, Help me… (if she can shout) while this golden birdwing laying her eggs, some of her eggs did not stick to the leaves but her abdomen-end. I wondered at first glance, why she spent a little bit longer time for laying an egg under a leaf. So, I could take some photos easily. When I looked closer and noticed that she had a problem because her eggs did not stick to the place she wished, but her abdomen-end. She tried to remove them.
ผีเสื้อถุงทองธรรมดาตัวนี้ถ้ามีปากพูดได้คงจะร้องให้คนช่วยเป็นแน่ เพราะมันวางไข่แต่ไข่ไม่ติดที่ใบพืช กลับมาติดอยู่ที่ก้นของตัวเอง ความเหนียวของสารที่ตืดอยู่ที่ไข่เทียบได้กับกาวยางอย่างดี ยากที่มันจะป้ายไข่ให้หลุดออกไปจากปลายท้องของตัวเองได้
The Lime Butterfly, Papilio demoleus malayanus ผีเสื้อหนอนมะนาว ผีเสื้อธรรมดาที่สวยได้ด้วยฝีมือคุณ
click for a larger image
The Lime Butterfly, Papilio demoleus malayanus Wallace, 1865 is one of the common butterflies. The photograph can be easily taken during the colpulation. The female is on the top slight darker yellowish than the male. Any common butterfly can be beautiful by your hands
ผีเสื้อหนอนมะนาวเป็นผีเสื้อที่พบเห็นบ่อยๆ เนื่องจากหนอนกินใบส้ม มะนาวซึ่งมีอยู่ทั่วไป ภาพของผีเสื้อที่ธรรมดานี้ก็สวยได้ด้วยฝีมือคุณ โดยเฉพาะเวลาที่กำลังผสมพันธุ์ที่มันเกาะนิ่งๆ ให้เลือกมุมถ่ายเท่าที่คุณต้องการในสวนผีเสื้อ ผีเสื้อเพศเมียตัวบนจะมีสีน้ำตาลอ่อนเข้มกว่าตัวผู้
Copyright @ SIAM INSECT-ZOO & MUSEUM การคัดลอกรูปและเรื่องไปพิมพ์เผยแพร่ไม่ว่าในรูปแบบใดๆ โดยไม่ได้รับอนุญาต เป็นการละเมิดลิขสิทธิ์ถือเป็นความผิดตามกฏหมาย
The Burmese Raven, Papilio mahadeva mahadeva, an uncommon butterfly from some places in Thailand and Nakhon Nayok ผีเสื้อเชิงลายมหาเทพ ผีเสื้อปาปิญองที่ไม่ธรรมดา พบที่นครนายกด้วยเหมือนกัน
Papilio mahadeva mahadeva
ผีเสื้อเชิงลายมหาเทพ เป็นผีเสื้อที่มีลักษณะคล้ายผีเสื้อหางติ่งธรรมดาเพศผู้ซึ่งมีสีดำและมีจุดแต้มสีขาวที่เรารู้จักคุ้นเคยกันมาก แต่ผีเสื้อชนิดนี้ไม่มีหาง ในประเทศไทยพบสองชนิดย่อย ชนิดย่อยmahadeva พบทั่วไปยกเว้นภาคใต้ แต่ก็ไม่ได้เป็นผีเสื้อธรรมดาที่พบบ่อยๆ เมื่อเร็วๆ นี้ผู้เขียนได้มีโอกาสเก็บภาพที่ผีเสื้อเชิงลายมหาเทพลงดูดกินน้ำอย่างเพลินๆ แบบไม่ไล่ไม่ยอมขยับไปไหนเลย
Copyright @ SIAM INSECT-ZOO & MUSEUM
The Great Bhutan, Bhutanitis lidderdalii ocellatomaculata, an extincted butterfly from Thailand not long ago ผีเสื้อภูฐาน หรือผีเสื้อสมิงเชียงดาว ผีเสื้อที่เชื่อว่าสูญพันธุ์ไปแล้วจากประเทศไทยเมื่อไม่นานมานี้
?
Genus: Bhutanitis Akinson, 1873
Species: Bhutanitis lidderdalii Atkinson, 1873
Subspecies: Bhutanitis lidderdalii ocellatomaculata Igarashi, 1979
This species is believed extinct from Thailand since 1982 when there was a big forest fire burning a large area and the larval food plants at its habitat at Chiang Dao Hill, Chiang Mai. A note by a butterfly expert from Thailand, Mr. Aroon Samruadkit (in Thai) is attached below telling the story of the discovery story of this butterfly at its habitat which is at Chiang Dao Hill in September 1978. The adult wingspan is 100-120 mm. Sexes are similar, antenna short, FW elongate and rounded at apex, HW with tails, the longest one at vein 4 and shorter ones at veins 3, 2 and 5; UP blackish-brown with yellowish markings, the red tornal area extended to vein 5 of HW, half filled in by a large black patch and two small white central spots. Distribution:
ผีเสื้อภูฐาน หรือผีเสื้อสมิงเชียงดาว เป็นผีเสื้อที่เชื่อว่าสูญพันธุ์ไปจากประเทศไทยเนื่องจากเกิดไฟป่าครั้งใหญ่ที่เผาผลาญทำลายพืชอาหารและแหล่งกำเนิดของผีเสื้อชนิดนี้บนดอยหลวงเชียงดาว ซึ่งพืชอาหารที่กล่าวถึงนี้คือต้นมณฑาดอยดอกสีแดง Mangilietia garrettii Craib แม้ว่าปัจจุบันยังมีต้นมณฑาดอยขึ้นอยู่ในป่าที่ดอยหลวงเชียงดาวก็ตามแต่ก็สายเกินกว่าจะรักษาเผ่าพันธุ์ของผีเสื้อชนิดนี้ไว้ได้
จากบันทึกของอาจารย์อรุณ สำรวจกิจ* ถึงเรื่องราวการค้นพบแหล่งกำเนิดในช่วงเวลาที่ใกล้จะสูญพันธุ์ พิมพ์เผยแพร่ในวารสารตราไปรษณียากร ฉบับเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2527, ISSN 0125-1449 หน้า 33 เรื่องตราไปรษณียากรชุดผีเสื้อชุดที่ 3 ซึ่งมีใจความว่า
ดังเป็นที่ทราบกันดีว่าแมลงจำพวกผีเสื้อนั้นเป็นสัตว์ที่สวยงามมาก ข้าพเจ้าคิดว่าเกือบทุกประเทศในโลกมีเก็บสะสมไว้ในพิพิธภัณฑ์เพื่อการศึกษาของประเทศนั้นๆ ซึ่งบางประเทศได้ถือเอาผีเสื้อบางชนิดเป็นผีเสื้อประจำชาติของเขาด้วย….การสือสารแห่งประเทศไทยมีกำหนดในการออกจำหน่ายตราไปรษณียากรชุดผีเสื้อชุดที่ 3 ในวันที่ 27 พฤศจิกายน 2527 จึงขอรวบรวมเรื่องความเป็นมาของผีเสื้อชุดนี้คือชนิดราคา 2.00 บาท เป็นภาพผีเสื้อชื่อ สมิงเชียงดาว Bhutanitis lidderdalei ochracea Tytler อย่างไรก็ตามชื่อที่ถูกต้องที่ยอมรับในปัจจุบันปรากฏอยู่ด้านบน ผีเสื้อชนิดนี้จัดอยู่ในวงศ์ปาปิลิออนนิดี้ (Family Papilionidae)
เมื่อเดือนมีนาคม 2516 ข้าพเจ้าได้เดินทางไปสำรวจและรวบรวมแมลงที่ดอยหลวงเชียงดาว ก่อนเดินทางกลับกรุงเทพฯ ข้าพเจ้าได้แวะเยี่ยมมิสเตอร์ยัง (Mr. Young) ซึ่งเคยรู้จักกันเมื่อปี 2496 ข้าพเจ้าได้ถามถึงผีเสื้อของเมืองไทยทางภาคเหนือ ซึ่งท่านผู้นี้มีความรู้อยู่พอสมควร ในการสนทนากับท่าน ท่านบอกว่าบุตรชายของท่านได้ผีเสื้อมาจากชาวเขา คิดว่าเป็นจีนฮ่อ ตัวหนึ่ง ท่านได้หยิบหนังสือมาชี้ให้ดูรูป ทำให้ข้าพเจ้าแปลกใจมากไม่นึกว่าผีเสื้อชนิดนี้จะมีอยู่ในเมืองไทย ครั้นข้าพเจ้าสอบถามรายละเอียดและอยากเห็นตัวจริง ท่านก็บอกว่าบุตรชายของท่านนำติดตัวเอาไปเวียดนามด้วย แต่ท่านแนะนำให้ไปหาที่ดอยเชียงดาว
จนเวลาล่วงเลยมาหลายปี ข้าพเจ้าได้ไปเดินสำรวจบนดอยหลวงเชียงดาว และบริเวณเชิงดอยอีกหลายครั้ง แต่ความหวังก็เลื่อนลอย จนมาปี 2520 คุณกริช ตันติเวชศักดิ์ ได้นำผีเสื้อชนิดนี้ตัวหนึ่งมามอบให้ภราดาอำนวย ปิ่นรัตน์ จึงได้นำลงพิมพ์ในหนังสือ Butterflies of Thailand Vol. One แต่ก็เป็นเพียงตัวเดียวเท่านั้น?ต่อมาเมื่อต้นเดือนสิงหาคม 2521 ข้าพเจ้าพร้อมด้วยนายโทน อุทัย เป็นผู้นำทางได้เดินทางไปพักแรมที่ห้วยแม่โงน ทางทิศเหนือของดอยเชียงดาว เป็นสถานที่ซึ่งคุณกริชบอกข้าพเจ้าว่าจับได้บริเวณนั้น ข้าพเจ้าพักอยู่หลายวันก็ไม่มีวี่แววของแมลงตัวนี้ จึงเดินทางไปพบคุณกริชที่บ้านแม่คองซ้ายแล้วเดินทางกลับ ระหว่างทางได้พบจีนฮ่อคนหนึ่งชื่อเล่าเอ๋อ ได้บอกว่าเขาเป็นผู้ที่จับผีเสื้อตัวนั้นบนดอยเชียงดาว แล้วนำไปให้บุตรชายของมิสเตอร์ยัง ก่อนเดินทางกลับกรุงเทพฯ ข้าพเจ้าได้กำชับนายโทนให้เดินขึ้นไปค้นหาบนดอยหลวงเชียงดาวอีก โดยให้เหตุผลว่าแหล่งกำเนิดที่แท้จริง ต้องอยู่บนดอยหลวงเชียงดาวแน่นอน ตอนต้นเดือนกันยายน นายโทน อุทัยได้ส่งข่าวให้ข้าพเจ้าทราบว่าพบแล้วบนดอยปริมาณมากพอสมควร ตั้งแต่บริเวณปากอ่าวสลุง ความสูงประมาณ 2,000 เมตรลงมาถึงระดับความสูงประมาณ 1,200 เมตรเท่านั้น ผีเสื้อชนิดนี้จัดอยู่ในพวกสวยงามมาก ปีกแต่ละข้างยาวประมาณ 45-55 มิลลิเมตร ปีกคู่หน้าที่ปลายปีกด้านบนและมุมปีกล่างกลมมน ไม่แหลมและหักมุมเหมือนผีเสื้อชนิดอื่นๆ ในวงศ์เดียวกัน
ผู้เขียนได้มีโอกาสเดินทางไปสำรวจแมลงที่ดอยเชียงดาวครั้งแรกในปี พ.ศ. 2525 กับอาจารย์อรุณ สำรวจกิจ แต่ก็เห็นเพียงกรอบรูปผีเสื้อชนิดนี้ 1 กรอบเป็นของชาวบ้านที่นั่น ซึ่งคาดว่าเป็นปีสุดท้ายที่ยังมีผู้พบผีเสื้อชนิดนี้ในธรรมชาติ เพราะตั้งแต่ปีนั้นเป็นต้นมาไม่มีใครรายงานการค้นพบผีเสื้อชนิดนี้อีกเลย
อาจารย์อรุณ สำรวจกิจ* ได้เสียชีวิตไปแล้วเมื่อเดือนกันยายน พ.ศ. 2548 ด้วยอายุ 85 ปี มีผีเสื้อและแมลงปอหลายชนิดที่ตั้งชื่อ arooni ซึ่งตามปกติอ่านว่า “อรุณไน” แต่ท่านชอบให้เรียกว่า “อรุณี” เช่นผีเสื้อ Spindasis arooni Murayama & Kimura, 1990; Pseudotajuria donatan arooni Ek-Amnuay, 2006 และแมลงปอ Chlorogomphus arooni Asahina, 1981 เพื่อเป็นเกียรติแก่งานที่ท่านได้ทำไว้ ซึ่งมีประโยชน์แก่การศึกษาผีเสื้อและแมลงหลายกลุ่มในประเทศไทยมาก ผีเสื้อชนิดแรกและแมลงปอ แมลงสองชนิดนี้จะได้นำรูปและเรื่องมาลงในเว็บไซต์นี้ต่อไป
Copyright @ SIAM INSECT-ZOO & MUSEUM
The White Dragontail, Lamproptera curius an attractive butterfly from Kanchanaburi ผีเสื้อหางมังกรขาว ผีเสื้อหางบิดยาวที่น่าสนใจจากกาญจนบุรี
Lamproptera curius curius (Fabricius, 1787)
Wingspan 25-37 mm. UP is black, FW with apical half transparent band except narrow border and black veins, discal band prominent white on both wings, HW with a long and twisted, white-tipped tail. Male bears a scent fold on UpH. Lfp: Illigera appendiculata- เถาส้มกุ้ง, Illigera rhodantha - สะบ้าหนุย. Distribution:
ผีเสื้อหางมังกรขาว มีหางที่ยาวบิดเล็กน้อยช่วยให้ดูสวยงามมากในขณะที่บิน แม้ว่าจะมีขนาดเล็กก็ตาม ผีเสื้อชอบลงดูดกินน้ำตามพื้นดินทรายแฉะๆ? เมื่อต้องการพักเหนื่อยก็จะลงเกาะแผ่ปีกตามใบไม้ ถ้าโชคดีก็สามารถเข้าใกล้ถ่ายภาพได้ไม่ยาก ชีวิตในระยะตัวอ่อนเป็นเรื่องท้าทายสำหรับคนไทยว่าจะมีฝีมือหรือเปล่า เพราะยังไม่เคยเห็นใครเอารูปหนอนที่ถ่ายจากของจริงมาอวดสายตากันได้เลย
Copyright @ SIAM INSECT-ZOO & MUSEUM?
The common jay butterfly ผีเสื้อหนอนจำปีจุดแยก หนอนกินใบต้นจำปีพบทั่วไปแม้ในกรุงเทพฯ
Graphium doson (C. & R. Felder) is a common butterfly, widely spread in India to S. China and S.E. Asia. The larva feeds on leaves of Michelia alba, M. champaca and Artabotrys siamensis, for examples. Upperside is black with greenish spots, underside with a short black red-centered costal bar parallel to the black basal band.
ผีเสื้อหนอนจำปีจุดแยก ขนาดความกว้างของปีก 50-65? มิลลิเมตร ผีเสื้อทั้งสองเพศมีรูปร่างลักษณะเหมือนกัน พื้นปีกด้านบนมีสีดำ มีจุดสีเขียวอมฟ้ากระจายไปทั่ว มีจุดแต้มสีเขียวเข้มหลายจุดบนปีกทั้ง 2 คู่ ด้านใต้ปีกมีสีจางกว่าด้านบนมาก มีจุดแดงตรงกลาง แถบดำสั้น ๆ ที่ใกล้ขอบปีกบนและโคนปีก แถบดำนี้อยู่ขนานกับขีดดำบริเวณฐานปีก โดยแยกจากกันชัดเจน ?หนอนกินใบจำปี จำปา และการเวก เป็นต้น หนอนผีเสื้อที่เห็นในภาพพบจากต้นจำปีที่ปลูกในกรุงเทพฯ
Copyright: Siam Insect-Zoo 2008
Unprotected female butterfly usually been forced to mate by a male ผีเสื้อเพศเมียที่เกิดใหม่ๆ ที่ยังอ่อนแออยู่มักถูกเพศผู้ชิงผสมพันธุ์
Male butterfly generally has a slightly shorter pupal stage than the female such as the common rose, Pachliopta aristolochiae. The emerged male usually does not fly away from its habitat which is full of its larval foodplant (Arsitolochia tagala or A. pothieri). It waits for the?female to emerge. I found that the weak and unprotected female immediately after the emerged from the pupa was forced to mate by the male while wings are too soft to fly. Sometimes many pairs can be seen at the same time in the early morning of emerging day.
ผีเสื้อเพศผู้โดยทั่วไปมีอายุของดักแด้ที่สั้นกว่าเพศเมียเล็กน้อย จึงทำให้เพศผู้มีโอกาสในการผสมพันธุ์สูง เนื่องจากเพศผู้เมื่อออกจากดักแด้ก็จะยังคงบินป้วนเปี้ยนอยู่ใกล้ๆ แหล่งที่มันเกิด ซึ่งมีพืชอาหารโดยเฉพาะต้นกระช้าผีมด หรือกระเช้าถุงทองขึ้นอยู่ แต่ที่สำคัญคือยังมีเพศเมียซึ่งกำลังจะออกมาจากดักแด้ เพศเมียทันทีที่ออกจากดักแด้ในขณะที่ปีกยังเปียก ยังไม่สามารถปกป้องตัวเองได้ เฉพาะยังอ่อนแอเกินกว่าจะบินได้ มักจะถูกเพศผู้ที่บินรออยู่แล้วบางทีมีหลายตัวแย่งกันเข้าผสมพันธุ์ทันที บางครั้งมีภาพผีเสื้อที่กำลังผสมพันธุ์เป็นคู่ อยู่หลายคู่อยู่ใกล้ๆ กัน มักเป็นช่วงเช้าๆ ตอนที่แดดยังไม่ร้อนจนเกินไป
Photo copyright: Siam Insect-Zoo 2008
