Bombay locust, Patanga succincta a destructive pest in the past, but uncommon in Thailand now ตั๊กแตนปาทังก้า แมลงศัตรูพืชที่สำคัญในอดีตกลับหายากในปัจจุบัน จนคนไม่รู้จักดีพอและสับสนกับตั๊กแตนชนิดอื่นๆ ที่มีลักษณะใกล้เคียงกัน
สองตัวนี้ไม่ใช่ตั๊กแตนปาทังก้า เพียงแค่คล้ายกันเท่านั้น
Patanga succincta (Linnaeus)
There is one generation a year and the adults usually diapause during cool and dry seasons as an immature adult during November to April. The female lay 1-3 egg pods containing 96-152 eggs in the early rainy season in May to June. Eggs hatch in 1-2 months. The nymphal stage has 6-8 instars last for 56-81 days while the adult can live for 6-8 months. The nymphs are green with black spots in the early instars. The colours are more variable at the later stages, with a green form and a dark orange-brown form both with two black spots at the base of the wing pads and a green form without the black spots. The adults are pale brown, compound eye pale brown with a dark line inside; the cheek with a brown band from the lower part of eye extending to mouth; the sides of the pronotum with a pale band with rather straight borders and with darker bands above and below. Hindwing is membranous, transparent with prominent reddish vilolet or pinkish color at base.
The Bombay Locust is widespread in southwest and southeast Asia from
ตั๊กแตนปาทังก้า มีขนาดใหญ่ รูปร่างเรียวยาว ปีกคู่หน้าค่อนข้างยาวโผล่พ้นปลายท้องมาก บินเร็ว และว่องไว เพศผู้มีความยาววัดจากหัวถึงปลายปีก 60-65 มิลิเมตร เพศเมียยาว 75-78 มิลลิเมตร ทั้งสองเพศ ลำตัวมีสีน้ำตาลอ่อนสลับสีน้ำตาลเข้ม ตารวมมีเส้นสีดำในแนวตั้ง แก้มทั้ง 2 ข้างมีแถบสีดำพาดจากขอบตารวมด้านล่างถึงปาก ที่ข้างอกมีแถบสีเหลืองจางมีขอบค่อนข้างตรง และแถบสีเข้มอยู่ที่ด้านบนและล่างของแถบสีจางนี้ ลักษณะเด่นที่พบในปีกคู่หลังคือเป็นปีกบางใสที่โคนปีกมีสีม่วงแดง หรือสีชมพู (มีตัวจริงแสดงที่สวนสัตว์แมลงสยาม อยู่ที่นี่ครับ)
วงจรชีวิตในรอบ 1 ปี มีการขยายพันธุ์เพียง 1 ครั้งฤดูผสมพันธุ์อยู่ในช่วงเดือนมีนาคม-เมษายน เพศเมียวางไข่ในดินเป็นฝักไข่รูปทรงกระบอกแต่ละฝักมี 96-152 ฟอง ในช่วงต้นฤดูฝน อายุไข่ 35-51 วัน ตัวอ่อนลอกคราบ 6-8 ครั้ง ช่วงอายุตัวอ่อน 56-81 วัน เริ่มเป็นตัวเต็มวัยประมาณเดือนกรกฎาคม อายุตัวเต็มวัย 8-9 เดือน
ตั๊กแตนปาทังก้า ระบาดครั้งแรกในประเทศไทยในปี พ.ศ. 2006 และพบการระบาดต่อเนื่องอยู่นานเกือบ 20 ปี จากความเสียหายหลักแสนไร่ เพิ่มขึ่นเป็นหลักล้านไรในช่วงเวลาสิบกว่าปีจากนั้น ปัจจุบันการระบาดมักพบตามชายแดนไทย-กัมพูชา และพบมากทางเมืองไพรลินของกัมพูชาซึ่งอยู่ใกล้กับจันทบุรีของไทย ค่อนข้างหายากในเขตอื่นๆ คนเขมรที่นั่นได้จับตั๊กแตนมาขายที่ตลาดโรงเกลือในฝั่งไทยโดยมีคนลงทุนทำห้องเย็นเก็บรักษาตั๊กแตนปาทังก้าและแมลงกินได้ชนิดอื่นๆ ที่รวบรวมไว้ได้นับเป็นสิบๆ ตัน ที่ทยอยนำออกมาขายเป็นอาหารเสริมในประเทศไทยได้ตลอดทั้งปี ราคาขายตั๊กแตนปาทังก้าที่นั่นกิโลกรัมละ 120-170 บาท วันนี้ผู้เขียนไม่แน่ใจว่าเยาวชนคนรุ่นใหม่จะเคยเห็นหรือจับตั๊กแตนปาทังก้าเป็นๆ และแยกแยะจากตั๊กแตนชนิดอื่นได้ เพราะมันเริ่มหายากจนหารูปดีๆ สักรูปเพื่อประกอบการเรียนรู้ยังหายากเต็มทน รูปที่มีประกอบบทความส่วนใหญ่มีอายุมากกว่า 20-30 ปี ปัจจุบันจะพบก็แต่ตามชาวแดนไทยเขมร หรือมีมากที่เขมรโน่นเพราะเพิ่งมีการบุกเบิกถางป่าทำไร่กันอย่างกว้างขวางเหมือนเมืองไทยเมื่อ 30-40 ปีมาแล้ว ซึ่งเป็นการปรับเปลี่ยนระบบนิเวศของสิ่งแวดล้อมทำให้เพิ่มพื้นที่หากินของตั๊กแตนนั่นเอง
Asiatic palm weevil a pest of coconut also an edible insect, Rhynchophorus ferrugineus ด้วงงวงมะพร้าว ศัตรูมะพร้าว แมลงกินได้
Rhynchophorus ferrugineus (Oliver)
Asiatic palm weevil or red palm weevil has body length of 25-28 mm, orange brown with variable black markinghs on pronotum, elytra with longitudinal grooves. It feeds on young coconut crown and also infests into the trunk making big holes. The foodplants include sago palm, nipa and other palms. It is a mojor pest of coconut in the southern
ด้วงงวงมะพร้าว ด้วงสาคู ด้วงลาน ตัวเต็มวัยมีความยาว 25-28 มิลลิเมตร มีสีน้ำตาลอมส้มหรือน้ำตาลปนดำ มีจึดสีน้ำตาลเข้มที่ด้านบนสันหลังอก มีหลายรูปแบบ ปีกมีเส้นเป็นร่องตามความยาว หนอน และตัวเต็มวัยมักพบอาศัยกัดกินบริเวณยอดอ่อนมะพร้าว บางครั้งจะเจาะกินเนื้อเยื่อในลำต้นจนลึกเป็นโพรง จัดเป็นแมลงศัตรูมะพร้าวที่สำคัญในทางภาคใต้และมาเลเซีย พืชอาศัยอื่นๆ เช่น จาก ลาน สาคู และปาล์มหลายชนิด แต่ชาวบ้านรู้จักหนอนและดักแด้ในการนำมาทำอาหารเสริมที่อร่อย จนมีผู้พยายามเพาะเลี้ยงเพื่อเป็นอาหารและนำมาขาย โดยหนอนวัยสุดท้ายมีราคาขายกิโลกรัมละประมาณ 200 บาท ส่วนดักแด้มีราคาสูงถึง 300 บาท วงจรชีวิต จากไข่ หนอน และดักแด้ ใช้เวลาประมาณ 60 วัน ตัวเต็มวัยมีอายุ 2-3 เดือน ด้วงเพศผู้มีขนาดใกล้เคียงกับเพศเมีย แต่มีขนที่ด้านบนของงวงใกล้ส่วนปลาย ซึ่งไม่พบขนดังกล่าวในเพศเมีย ตัวเต็มวัยทั้งสองเพศที่สีและจุดแต้มบนหลังหลายรูปแบบทั้งสองเพศ จึงใช้จุดแต้มดังกล่าวแยกเพศไม่ได้ หรือได้แต่ไม่ดีเท่าที่ควร
Insects as diet foods for human แมลงอาหารเสริมที่มีคุณค่าของมนุษย์
We were pleased to welcome all oversea participants to a special workshop on “edible insects” during 18-21 February in 2008 in Chiang Mai. We had some newly cooked insects to taste during a sight seeing program during the visitting to the Siam Insect-Zoo too.
There are many cooked insects ready for eating available in the Asian market packing in various kinds of materials and also newly fried. The most popular way of cooking is deeply fried. Those insects are such as grasshoppers (Acrididae), mole crickets (Gryllotalpidae), water beetles (Hydrophilidae, Dytiscidae) and giant water bugs (Belostomatidae).
The young larval stage of dragonflies or naiads of large dragonflies, such as that of the green skimmer, Anax guttatus, a common giant dragonfly is a special diet food for some local people in the North and Northeast Thailand. I do not suggest eating them because they are beneficial insects which play important roles in controlling mosquitoes. When they are at young stage living in water and feeding on mosquito larvae and when they are adults generally feeding on adult mosquitoes too.
Note: To eat raw dragonfly naiads where most of local people do the same way as they do with small shrimps (กุ้งเต้น-kung tent) can be harmful to them. Because naiads can be secondary intermediate hosts of at least 2 species of flukes (พยาธิ์ใบไ ม้) Phaneropsolus bonnei and P. molenkampi which possibly transmitted to human body directly.
Bamboo caterpillars and adults (หนอนรถด่วน-Hnon Rod Duan).
It is a kind of moth, Omphisa fuscidentalis belonging to the Family Pyralidae: Order Lepidoptera. It is the same genus as that of sweet-potato borer, O. anastomosalis. The former?is one of very famous edible insects. The shape of caterpillar is ugly and clearly shown all the legs (three pairs of true legs and live pairs of prolegs) especially when they are fried, but?its taste is so good. It looks like more or less the taste of shrimps. Because of high protein content of about 25 g in 100 g dry weight the same as some grasshoppers. Some entomologists are interested in studying its biology. The below poster session has been done by an entomologist of the Forestry Department, shown at Kasetsart University Fair in Bangkok in February 2003.
There are at least 11 kinds of bamboos can be used to rear this insect.
The silkworm moth, Bombyx mori (Bombycidae), this native Asian species is occasionally reared in the United States too. For commercial purposes we have to boil the cocoon to get its fibres. Meaning that the pupa is killed before emerging, because the emergence of the moth breaks the cocoon fibres. The left over pupae are useful used?as foods for human and animals for a long time ago.
This is another example of beetles, which can be used as human foods too. The coconut rhinoceros beetle, Rhynchophorus ferrugineus (Curculionidae) is a pest of coconuts and palms, but people try to breed and rear for selling as food. The last instar larvae can be sold at about 200 baht/kg while the pupae got a better price at 300 baht/kg.
This is the queen of subterranean termite.
The large-body female of termite lives in a big chamber under the ground with many smaller soldier termites. Farmer usually digs them out to get just the female which is the way to get rid of them out from his field.
Eggs of normal red ant (actually the eggs and pupae which we eat).
The subterranean ants (แมลงมัน หรือแมงมัน) can be found at a certain time of the year when they would like to set a new territory. They live in chambers under the ground and come out the same time mostly from the afternoon to early night. I was lucky to observe their activities at Doi Saket, Chiang Mai in mid May 2007. They were swarming at light along the road-side. I saw also a centipede and a giant spider which came out to eat these poor ants which fallen on the ground.
When I make a trip to stay in the forest, sometimes seeing local people collect common insects at night for cooking especially cicadas (Cicadidae), but not the dark coloured ones which the taste may be not so good. Hawk moths (Sphingidae) and some scarab beetles(Scarabaeidae), etc.
There are many kinds of scarabs people who used to eat them know which one they can eat. Some scarabs of the Subfamily Coprinae (the dung beetles) are food for man although they feed on animal dung. Sometimes in the morning market in some rural areas, the earth ball which made up from earth and animal dung, with the diameter of about 10 cm, can be seen on sales. The price of one ball is about 10-20 baht. It is an earth cocoon of elephant dung beetle, containing a pupa or an emerged adult of the dung beetle and stay inside for a few more weeks before come out to fly. The above photos of three large species of these dung beetles usually found in the North of Thailand.
The winged termites in the photo can cause allergic to someone who eat them. There are over 150 species of hawk moths (Sphingidae) occur in Thailand. Sometimes the appearances of some species are so many at one night. Local people know how to cook them. They put at least two or three of them in a plastic bag, which they will disturb each other and keep moving their wings rapidly in the bag. The scales on wing and some parts of wing will be damaged soon. The left over parts of wings, legs and maybe head as well will be removed. Some people may boil them before make a deep fried which is the same way they normally do with the bamboo caterpillars. I used to taste once a female of a hawk moth full of eggs inside the abdomen together with some sticky rice for a breakfast while I was in the forest. It was good, but that’s enough for me.
The green cicada, the pupa of jewel beetle and the pupae of Pierid butterfly-Catopsilia pomona.
I do not suggest eating them. The main reason is because I love them. Many cicadas live for 2-10 years or longer under the ground before emerging while the life-cycle of the jewel beetle, Sternocera aequisignata and S. ruficornis is about 2 years. They spend most of the live at larval and pupapl stages. Their values are more than the diet foods. The butterfly pupae especially those of Catopsilia spp. have been hunted to use as human food too. I learnt from one of my gardener who knows how to cook and eat them. I do not like this idea at all. Although sometimes in the early rainy season they may occur in huge numbers pupating under the leaves or twigs of trees. Because of the excellent supplying of larval foodplants which are young leaves of Cassia and Senna.
Many adults sometimes gather or swarm at certain places.
Another reason is because the roles of natural enemies are low at that time. However, when natural enemies adapt themselves well. The butterfly population will be naturally controlled back to their normal situation. If we still carry on hunting the pupae for food then the butterfly population will be sharply decreased. To know more their biology in order to reserve them than to eat them should be considered.
There are some other unique insects and arachnids can be used as food as well. Some people eat them for the sake of particular purposes especially sex stimulation for men. There is nothing to confirm of this crazy idea and I would like to say please spot to do so. Because we have so many other choices of foods.
The above three photos of oil beetles or blister beetles (ด้วงน้ำมัน) contain some toxic substances to human. Sometimes we can see some particular cases on newspaper that people were serious injured, some may die because of eating these oil beetles.
I am sure people will never eat unpleasant taste and bad smelling insects especially cock-roaches, unless they don’t know.
A group of participants co-organized by FAO on Edible Insects in Chiang Mai in February 2008 กลุ่มผู้เข้าร่วมประชุมเรื่องแมลงกินได้ที่จัดขึ้นที่เชียงใหม่เมื่อปี 2551
We were very pleased to welcome all the participants on a special visit to our Siam Insect-Zoo to share our experinces. Although it was a very short time, but a lot to see and we will never forget such a good memory. Those photos were a part of our good atmosphere. Thank you very much for the co-organizers and FAO.
สวนสัตว์แมลงสยามมีความยินดีเป็นอย่างยิ่งที่ได้มีโอกาสต้อนรับผู้เข้าร่วมประชุมนานาชาติเรื่องแมลงกินได้ซึ่งจัดโดย FAO ที่เชียงใหม่ แม้จะมีเวลาจำกัดเพียง 2 ชั่วโมงในการมาแวะชมที่สยามสัตว์แมลงสยามแต่มีแมลงและมุมมองเกี่ยวกับแมลงที่หลากหลายให้ได้ชมและสนทนากันอย่างกว้างขวาง ความรู้สึกที่ดีและประสบการณ์นี้จะไม่มีวันลืมเลย ขอขอบคุณผู้จัด ผู้ประสานงานทุกท่านมา ณ โอกาสนี้ ภาพข้างบนนี้เป็นเพียงส่วนหนึ่งของบรรยากาศที่ดีเท่านั้น
A warning, don’t eat blister beetles. คำเตือน ด้วงน้ำมันอันตรายไม่ควรกิน
The rainy season is the peak of the occurring of the yellow-banded blister beetles or oil beetles. A popular species of the same family in Europe is known as the spanish-fly. There are two species found in Thailand similar in colored and shaped, but different in sized. The large sized as shown above is Mylabris phalerata (ด้วงไฟเดือนห้า ด้วงน้ำน้ำมันเหลืองดำใหญ่) while the smaller one is Mylabris cichorii (ด้วงน้ำมันเสือเหลือง) Both of them often find together feeding on flowers of legumes, cotton, tomato, eggplants. Because local people get use to eat many kinds of insects, but they may not well aware of these poisonous beetles. Their bodies contain of toxic chemical especially cantharidin. People who eat them and obtain the exceeded limit of this chemical may die or serious ill.
ด้วงน้ำมันมักจะพบในปริมาณมากในช่วงฤดูฝน ด้วงน้ำมันชนิดที่พบในยุโรปและรู้จักกันดีมีชื่อว่า แมลงวันสเปญ ในประเทศไทยพบด้วงน้ำมันสีเหลืองดำอยู่ 2 ชนิดคือ Mylabris phalerata (ด้วงไฟเดือนห้า ด้วงน้ำน้ำมันเหลืองดำใหญ่) และอีกชนิดหนึ่งซึ่งมีขนาดเล็กกว่าคือ Mylabris cichorii (ด้วงน้ำมันเสือเหลือง) ด้วงน้ำมันทั้งสองชนิดอาจจะพบอยู่ด้วยกัน ชอบกัดกินดอกของพืชหลายชนิดได้แก่พืชตระกูลถั่ว ฝ้าย มะเขือเทศ และมะเขือเป็นต้น ด้วยเหตุที่ชาวบ้านมักคุ้นเคยกับการจับแมลงมาปรุงเป็นอาหาร แต่อาจจะไม่ทราบว่าด้วงน้ำมันมีสารพิษอยู่ในตัว ถ้ากินเข้าไปเพียงไม่กี่ตัวก็จะได้รับสารพิษมากกว่าค่าปลอดภัย จะไม่สบาย ปวดท้อง อาเจียน ถ่ายอย่างรุนแรงและอาจถึงตายได้
Copyright @ Siam Insect-zoo & Museum
การคัดลอกรูปและข้อความควรขออนุญาตจากเจ้าของลิขสิทธิ์ก่อน ยกเว้นการใช้อ้างอิงเพื่อการศึกษา
