Some Common Plant Diseases Caused by Bacteria in Thailand โรคพืชที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรียที่พบบ่อยๆ ในประเทศไทย
Erwinia carotovora (Jones) โรคเน่าเละของกะหล่ำ (Bacterial soft rot)
Erwinia chrysanthemi Dye โรคยอดเน่าที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย (Bacterial heart rot)
Ralstonia solanacearum (Smith) Yab. โรคเหี่ยวจากเชื้อแบกทีเรีย (Bacterial wilt)
Xanthomonas campestris (Pams.) Dow โรคใบแห้งหอม (Bacterial blight)
Xanthomonas campestris campestris โรคใบจุดจากเชื้อแบคทีเรีย (Bacterial leaf spot)
Xanthomonas campestris pv. citri โรคขี้กลาก หรือโรคแคงเกอร์ (Canker)
Xanthomonas oryzae oryzae โรคขอบใบแห้ง (Bacterial leaf blight)
Bacterial wilt, Fusarium wilt โรคเหี่ยวในมันฝรั่ง
Citrus Canker, a major bacterial disease of citrus โรคขี้กลาก หรือโรคแคงเกอร์ สาเหตุเกิดจากเชื้อแบคที่เรีย
Citrus canker caused by a bacteria, Xanthomonas campestris pv. citri is a very important disease. The symptoms can be seen on leaf, petiole, branch, stem or fruit. The symptoms of greasy spots of uncertain shapes appear on front and back of leaves. Lesions on leaves first appear as moist spots that enlarge and grow into raised white scabs that are a result of the bacterium stimulating cells to divide. The scabs darken and become cratered and surrounded by yellowed tissue or they may merge into large scabs. Lesions on fruit do not actually enter the flesh of the fruit, the fruit cracked and poor appearance makes the fruits unmarketable.
โรคขี้กลาก หรือโรคแคงเกอร์ (Canker) สาเหตุเกิดจากเชื้อแบคที่เรีย Xanthomonas campestris pv. citri และมีความสำคัญมากต่อการปลูกพืชตระกูลส้ม อาการของโรคเกิดได้ทั้งที่ใบ ก้านใบ กิ่ง ลำต้นและผล อาการที่ใบเป็นแผลจุดขนาดเล็กฉ่ำน้ำ รอบ ๆ แผลเป็นวงสีเหลืองอ่อน ต่อมาแผลขยายใหญ่ขึ้นกลายเป็นแผลเหลืองนูน โดยกลางแผลแตกเป็นสะเก็ด และแผลแตกทั้งด้านบนและด้านล่างของใบ เนื่องจากสาเหตุของโรคเกิดจากเชื้อแบคทีเรีย ดังนั้นการป้องกันกำจัดโรคขี้กลากจึงใช้สารป้องกันกำจัดเชื้อราไม่ได้ผล จำเป็นต้องใช้สารคอปเปอร์ หรือสารประกอบพวกทองแดง ซึ่งมีทั้งสารบอร์โดมิกซ์เจอร์ หรือสารคอปเปอร์ซัลเฟต นอกจากนี้ก็มีสารคอปเปอร์อ็อกซี่คลอไรด์ และคอปเปอร์ไฮดร็อกไซต์ อย่างไรก็ตามในอดีตสารบอร์โดมิกเจอร์ ซึ่งผสมกันในไร่ และมีการใช้กันมานานแม้ในปัจจุบันยังมีสวนส้มโอบางแห่งก็ยังใช้กันอยู่ แต่สารบอร์โดฯ ที่ผสมในไร่ซึ่งมีปัญหาเรื่องการละลาย ความเป็นกรดด่างที่ไม่แน่นอน ปัญหาการสึกกร่อน ของอุปกรณ์ การอุดตันหัวฉีด ค่อนข้างยุ่งยากในการปฏิบัติงาน เกษตรกรต้องมีความรู้เรื่องสารและเครื่องพ่นสาร ที่ดีจึงจะใช้ได้ ปัจจุบันมีสารบอร์โดมิกซ์เจอร์สำเร็จรูป เช่นคูโปรฟิกซ์ หรือโนโวฟิกซ์ ต่างเป็นสูตรเม็ดละลายน้ำ (WG) ซึ่งมีความเป็นกรดด่างที่เป็นกลาง ซึ่งสามารถผสมกับสารอื่นที่ไม่เป็นกรดมากได้ ผิดกับสารทองแดงทั่วไปที่มักมีค่าความเป็นด่างสูงและมีข้อจำกัดในการผสมกับสารอื่นๆ
อาการบนผลคล้าย ๆ กับอาการบนใบ แผลมักเชื่อมติดกัน แต่ไม่มีวงเหลืองล้อมรอบเหมือนอาการบนใบ อาการที่ผลส้มโอแผลมีสีสนิม เหลืองอมส้ม อาจแซมด้วยสีขาว แผลที่มียางไหลมีสีน้ำตาลคล้ำจนถึงสีดำทำให้ผลร่วงได้ อาการที่ใบส้มโอลุกลามเร็วมากในช่วงฤดูฝน ใบอ่อนที่มีหนอนชอนใบ มักเป็นช่องทางให้แคงเกอร์เข้าทำลายตามได้โดยง่าย้ อาการบนผลส้มเกลี้ยงหรือส้มเช้งพบว่ามีผลแตกมาก โดยเริ่มุจากแผลจากโรคแคงเกอร์ แผลที่แตกมักเป็นตามแนวขวางมากกว่าแนวตั้ง
_______________________
แบ่งปันข้อมูลจาก: หนังสือโรคและแมลงศัตรูพืชที่สำคัญ พิมพ์ครั้งที่ 3 (พิสุทธิ์ เอกอำนวย, 2553) สวนสัตว์แมลงสยาม เชียงใหม่ เจ้าของและผู้พิมพ์โฆษณา 592 หน้า
