Mango-hoppers, serveral species found in Thailand เพลี้ยจั๊กจั่นมะม่วง เพลี้ยจั๊กจั่นช่อมะม่วง แมลงกะอ้า หลายชนิดที่พบจากประเทศไทย

        เพลี้ยจั๊กจั่นมะม่วง เพลี้ยจั๊กจั่นช่อมะม่วง แมลงกะอ้า (Mango-hoppers): Cicadellidae  ตัวอ่อนและตัวเต็มวัยดูดกินน้ำเลี้ยงจากช่อดอก และใบอ่อน ทำให้ดอกร่วง นอกจากดูดกินน้ำเลี้ยงแล้วยังปล่อยน้ำหวานออกมาเป็นแหล่งเพาะราดำ เพลี้ยจั๊กจั่นมะม่วงในมะม่วงมราพบจากประเทศไทยมีมากกว่า 8 ชนิด ฃนิดที่พบและรู้จักกัน เช่น
1. เพลี้ยจั๊กจั่นมะม่วงปากดำ Idioscopus clypealis (Lethierry) ชื่อชนิดมาจากคำว่า clypeus = ริมฝีปากบน แมลงชนิดนี้มีริมฝีปากบนเป็นสีดำทั้งแผ่น ในขณะที่แมลงตัวถัดไปมีสีดำเฉพาะที่ส่วนล่างของแผ่นริมฝีปาก
2.  เพลี้ยจั๊กจั่นมะม่วงอินเดีย Idioscopus nagpurensis (Pruthi) ชื่อชนิดระบุสถานที่คือ เมืองนักปูรร์ (Nagpur) ซึ่งอยู่ในตอนกลางของประเทศอินเดีย น่าจะเป็นเมืองที่พบและตั้งชื่อแมลงชนิดนี้เป็นครั้งแรก 3. เพลี้ยจั๊กจั่นมะม่วงสิบหน้า Idioscopus niveosparsus (Lethierry) แมลงชนิดนี้มีลายเข้มที่ส่วนหัวและอก เมื่อมองในมุมมองต่างกัน สามารถเห็นเป็นรูปหน้าสัตว์คล้ายเสือ ลิงและคนได้หลายแบบ
4. เพลี้ยจั๊กจั่นมะม่วงชุมพร Idioscopus chumphoni Hongsprug
5. เพลี้ยจั๊กจั่นมะม่วงใหญ่ Idioscopus clavosignatus Maldonada Capriles เป็นเพลี้ยจั๊กจั่นมะม่วงที่มีขนาดใหญ่ที่สุด มีลักษณะเด่นที่มีแถบสีเหลืองใหญ่ที่ฐานปีก ติดต่อกันเป็นรูปตัววี (V) เท่าที่มีรายงานพบเฉพาะที่อำเภอสวี จังหวัดชุมพร
6. เพลี้ยจั๊กจั่นฝอยแดง Smita robusta Dworakoska เป็นเพลี้ยจั๊กจั่นฝอยที่มีสีแดง มีหัวคล้ายกบ
7. เพลี้ยจั๊กจั่นฝอยเขียวแต้มแดง Amrasca splendens Ghauri เป็นเพลี้ยจั๊กจั่นฝอยสีเขียว มีแต้มแดงกลางส่วนหัว อกและใกล้ปลายปีก
8. เพลี้ยจั๊กจั่นฝอยหลังนูน Mangganeura reticulata Ghauri เป็นเพลี้ยจั๊กจั่นฝอยที่มีแผ่นแข็งที่อกปล้องแรกนูนมาก และแตกระแหงเป็นร่างแห 

เพลี้ยจั๊กจั่นมะม่วงปากดำ (Black lipped mango-hopper) Idioscopus clypealis (Lethierry) ความยาว เพศผู้ 37-40 มิลลิเมตร เพศเมีย 38-42 มิลลิเมตร ตัวเมียมีจุดเพิ่มขึ้น 1 คู่ใกล้ขอบด้านหน้าสุดของส่วนหัว ตัวอ่อนปีกสั้นที่ด้านบนสุดของริมฝีปากบนมีจุดดำคล้ายจมูก ทำให้ด้านหน้าคล้ายใบหน้าของเด็ก 
เพลี้ยจั๊กจั่นมะม่วงอินเดีย (Indian mango-hopper) Idioscopus nagpurensis (Pruthi) คล้ายกับชนิดแรกมาก อีกทั้งบางครั้งพบระบาดอยู่ด้วยกัน นอกจากความแตกต่างที่แต้มสีดำที่ริมฝีปาก อวัยวะเพศ (genitalia) ในตัวผู้มีรยางค์ 4 เส้นที่ค่อนข้างสั้น และไม่กางห่างจากแกนในขณะที่รยางค์ทั้ง 4 เส้นในเพลี้ยจั๊กจั่นมะม่วงปากดำยาว และกางแยกออกจากแกน  
         การป้องกันกำจัด จำเป็นต้องใช้สารฆ่าแมลง หากมีการระบาดรุนและไม่มีการป้องกันกำจัดแมลงมะม่วงอาจจะไม่ติดผลเลยก็ได้ สารฆ่าแมลงที่ใช้ได้ผลดีระดับหนึ่ง เช่น Cypermethrin  แต่จำเป็นต้องใช้ในอัตราสูง (จากการทดลอง) สำหรับแมลงกลุ่มนี้ นอกจากนี้ก็อาจจะใช้สารฆ่าแมลงชนิดดูดซึมอื่นๆ ตามความจำเป็นในช่วงที่มะม่วงกำลังแทงช่อดอก ก่อนดอกบาน เพื่อไม่ให้มีผลรบกวนผึ้งและแมลงที่ช่วยในการผสมเกสรในช่วงที่ดอกบาน บางครั้งอาจจะใช้ร่วมกับสารป้องกันกำจัดโรคแอนแทรกโนส เช่นการผสมกับสารแมนโคเซ็บ แต่ควรจะผสมสารที่เป็นผงก่อนที่จะผสมสารฆ่าแมลงที่เป็นน้ำเป็นอันดับสุดท้าย เนื่องจากการละลายที่ดีกว่าสารที่เป็นผงนั่นเอง
_______________________
แบ่งปันข้อมูล สามารถอ่านและดูรูปเพิ่มเติมได้จาก: หนังสือโรคและแมลงศัตรูพืชที่สำคัญ พิมพ์ครั้งที่ 3 (พิสุทธิ์ เอกอำนวย, 2553) สวนสัตว์แมลงสยาม เชียงใหม่ เจ้าของและผู้พิมพ์โฆษณา 592 หน้า

Suborder Auchenorrhyncha, Order Hemiptera (the former Order Homoptera) อันดับย่อยจั๊กจั่น เพลี้ยจั๊กจั่น เพลี้ยกระโดด

2. Suborder Auchenorrhyncha

This suborder cotains familiar members of the former Order Homioptera including cicadas, leafhoppers and plant hoppers. อันดับย่อยนี้ประกอบด้วยจั๊กจั่น จั๊กจั่นงวง และแมลงจำพวกเพลี้ยจั๊กจั่น เพลี้ยกระโดดต่างๆ ที่เคยรู้จักคุ้นเคยกันดีในอันดับเดิม Homoptera (Borror and Delong’s Introduction to the Study of Insects 7^th edition, 2005) 
  Superfamily Cicadoidea   
    Family Cicadidae จักจั่น หรือจั๊กจั่น (cicadas)
    Family Cercopidae  เพลี้ยกระโดด (froghoppers, spittlebugs)

Callitettix versicolor (F.) เพลี้ยกระโดดดำ (Black planthopper)

Cosmocarta undata Noualhier เพลี้ยกระโดดกบดำ  (Black froghopper)
    Family Membracidae  จั๊กจั่นเขา (treehoppers)

     Family Cicadellidae   เพลี้ยจั๊กจั่น (leafhoppers, jassids)

Idioscopus nagpurensis (Pruthi) เพลี้ยจั๊กจั่นมะม่วงอินเดีย (Indian mangohopper)

Idioscopus clypealis (Lethierry) เพลี้ยจั๊กจั่นมะม่วงปากดำ
  Superfamily Fulgoroidea
  (some triopical insect families inserted in from http://zipcodezoo.com/)  
    Family Delphacidae  เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล (brown planthoppers)

Nilaparvata lugens (Stål) เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล (Brown Planthopper)

Sogatella furcifera (Horvath) เพลี้ยกระโดดหลังขาว (White-backed planthopper)

Perkinsiella saccharicida Kirkaldy เพลี้ยกระโดดอ้อย (Sugarcane leafhopper)
    Family Cixiidae  เพลี้ยกระโดดขาตัก (scoop-like-legged planthoppers) 
    Family Fulgoridae  จั๊กจั่นงวง (Lantern flies, fulgorids) 
 
Pyrops candelaria (Linnaeus) จั๊กจั่นงวงลำไย (Lanternflies, Longan planthoppers
    Family Achilidae  
    Family Derbidae  เพลี้ยกระโดดปีกยาว (Long-winged planthoppers)   

Proutista moesta (Westwood) เพลี้ยกระโดดปีกยาว (Long-winged planthopper)
    Family Dictyopharidae  เพลี้ยกระโดดจมูกยาว (longnosed planthoppers)

Chanithus gramineus (F.) เพลี้ยกระโดดจมูกยาว (longnosed planthopper)
    Family Eurybrachidae
    Family Tropiduchidae  
    Family Kinnaridae  
    Family Issidae
    Family Lophopidae 

    Family Meenoplidae

Nisia carolinensis Fennah, 1971 เพลี้ยจั๊กจั่นแถบขาว
    Family Ricaniidae  

    Family Flattidae เพลี้ยกระโดดปีกหุบ (flat-winged planthoppers)

Lawana conspersa (Walker) เพลี้ยกระโดดปีกหุบขาว (White moth cicacda) 
(to be continued Suborder 3. Sternorrhyncha) 

A checklist of Cicadas from Thailand บัญชีรายชื่อจั๊กจั่น หรือจักจั่นที่พบจากประเทศไทย

       This is a tentative list and needed to update. Thank to the excellent work on “The Cicadas of Thailand, 2007″ by Michel Boulard with a CD for sound recorded. However, The link to the website of John Moore in Chiangf Mai below enable us to listen to the interesting sounds of many Thai cicadas.
http://www.thaibugs.com/sounds.htm 
       บัญชีรายชื่อจั๊กจั่น หรือจักจั่นนี้ยังต้องการแก้ไขปรับปรุง การรวบรวมรูปและเรื่องที่เกี่ยวข้องยังต้องการการศึกษาติดตามอีกมาก เชื่อว่าการเริ่มต้นที่ดีจะช่วยให้การศึกษานี้ประสบผลสำเร็จไปแล้วอย่างน้อยครึ่งหนึ่ง ลิงค์ที่แนบมาข้างต้น มีบันทึกเสียงของจั๊กจั่นชนิดต่างๆ ที่แตกต่างกัน น่าสนใจมาก ซึ่งจัดทำโดยคุณจอห์นมัวร์ ที่พำนักอยู่ที่เชียงใหม่

Ambragaeana ambra Chou & Yao, 1985
Anagnia subfascia

Angamiana floridula Distant, 1878  (green jade cicada)
Aola bindusara (Distant, 1881) (grey cicada)

Ayuthia spectabile Distant 1919  (the ghost cicada)
Balinta tenebriscosa (Distant) (white spotted cicada)
Becquartina electa (Jacobi) (yellow winged cicada)
Becquartina vesicolor Boulard (varigated cicada)

Chremistica bimaculata (Olivier, 1790) (two white spotted cicada)
Chremistica bimaculata inthanonensis Boulard (two white spotted cicada)
Chremistica chueatae Boulard (white banded cicada)
Chremistica numida (Distant, 1911) (white banded cicada)
Cicada ventriroselus

Cryptotympana aquila (Walker, 1850) (the eagle cicada)
 
Cryptotympana mandarina Distant, 1891
Dundubia entemerata Walker
Dundubia feae (Distant, 1892)
Dundubia intermerata Walker
Dundubia kebuna Moulton (orange cicada)
Dundubia nagarasingna Distant


Dundubia somraji Boulard (green cicada)

Dundubia spiculata Noualhier, 1896 (brown cicada)
Dundubia terpsichore (Walker) (brown cicada)


Formotosena montivaga (Distant, 1889) (dark blue banded cicada)

Gaeana cheni (Chou & Yao, 1985)

Gaeana festiva (Fabricius, 1803) (spotted cicada)

Hueschys sanguinea (Degeer) (white winnged red cicada)
Karenia caelatata Distant (stout cicada)

Khuanaina draluobi

Macrosemia chantrainei Boulard
Macrosemia jiovanae Boulard

Macrosemia longiterebra Boulard, 2003

Macrosemia tonkiniana (Jacobi, 1905) 
Megapomponia clamorigravis Boulard, 2005 (green-eyed giant cicada)

Megapomponia intermedia Distant, 1905 (giant cicada)
?
Megapomponia pendleburyi (Boulard, 2001) (giant cicada)
Meimuna duffelsi Boulard, 2005 (green cicada)
Meimuna durga (Distant, 1881) (green cicada)
Meimuna nauhkae Boulard (light brown cicada)
Meimuna tavoyana (Distant, 1888) (light brown cicada)
Mogannia caesar Jacobi, 1858 (golden spotted cicada)

Mogannia saucia Noualhier, 1896 (golden spotted cicada)
Orientopsaltria beaudouini Boulard
Orientopsaltria cantavis Boulard, 2003
Orientopsaltria fangrayae Boulard, 2001
Orientopsaltria fratercula Distant
Paruna tigrina (Walker) (small brown cicada)
Platylomia bivocalis (Matsumura, 1907) – Peninsular Thailand, Malaysia
Platylomia bocki (Distant, 1882) – Khao Yai, Doi Suthep
Platylomia favida (Guérin-Méneville) ?
Platylomia malickyi Stỏl, 1870 – Chiang Dao, Wiang Pa Pao, Chaiyaphum

Platylomia operculata Distant
Platylomia pendleburyi Moulton, 1923 - Khao Luang
Platylomia rhada (Distant, 1881) - Doi Inthanon
Platylomia saturata (Walker, 1858) ?
Platylomia similis (Distant)
Platypleura arminops Novalh (small brown cicada)
Platypleura cespiticola Boulard, 2005 (small brown cicada)

Platypleura mira Distant, 1904 (small brown cicada)
Platypleura mokensis (small brown cicada)
Platyplura radha Distant (small brown cicada)
Platypleura umbrata Distant (small brown cicada)
Platypleura watsoni (Distant) (small brown cicada)
Pomponia dolosa Boulard, 2001 (large clear-winged cicada)
Pomponia fusca Oliver
Pomponia fuscoides Boulard
Pomponia gemella Boulard, 2004
Pomponia imperatoria (Westwood)
Pomponia intermedia Distant, 1905 (see Megapomponia)

Pomponia linearis (Walker,1850)
Pomponia littldollae Boulard, 1802  (tiny cicada)
Pomponia namtokola Boulard (tiny cicada)
Pomponia quadrispinae Boulard (tiny cicada)
Pomponia scitula Distant, 1888 (large clear-winged cicada)
Purana tigrina (Walker)

Pycna coelestia Distant
Rustia dentivitia Walker

Salvazana mirabilis imperialis Distant (green jade collar cicada)

Salvazana mirabilis mirabilis Distant, 1913  (green jade collar cicada)
Scieroptera splendidula Fabricius  (small black cicada)

Tailainga binghami Distant, 1890 (red eye-solder cicada)?
Tanna ventriroseus Boulard, 2003
Tanna yanni Boulard (light brown cicada)

Tosena albata (Distant, 1878) (large black cicada)


Tosena melanoptera (White, 1846)  
Tosena mearesiana (Westwood)

Tosena paviei (Noualhier, 1896)

Tosena splendida Distant, 1878?
Toxicum assamense Pic.
_____________________
จั๊กจั่น หรือ จักจั่น เป็นคำเฉพาะที่ใช้ในสาขาวิชากีฏวิทยา ใช้ตามตำราเรียนที่ใช้กันมานานก่อนปี พ.ศ. 2510 สามารถใช้ได้ทั้งสองคำ